BE propozon paketën e 21-të të sanksioneve ndaj Rusisë. Synohet nafta, flota në hije dhe ushtarët

Komisioni Evropian ka propozuar një raund të ri sanksionesh kundër Rusisë, duke synuar shitjet e naftës, “flotën në hije”, bankat, firmat e kriptomonedhave, metalet, produktet e peshkut dhe ushtarët që kanë marrë pjesë në pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës.

Propozimi, i zbuluar të martën nga Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen, vjen ndërsa aleatët e Kievit po shqyrtojnë mënyra të reja për të ringjallur procesin e ngecur të paqes dhe për ta detyruar Kremlinin të pranojë një armëpushim si parakusht për negociatat.

“Rusia ka dështuar qartësisht të nënshtrojë Ukrainën. Çmimi që paguan Rusia është gjithnjë e më i rëndë dhe e paguan kryesisht populli i Rusisë”, tha von der Leyen.

“Pra, objektivi i paketës sonë nuk mund të jetë më i qartë, ne duam të ruajmë intensitetin e plotë të sanksioneve tona”, shtoi ajo.

Elementi kryesor ka të bëjë me kufizimin e çmimit të naftës ruse që BE-ja, në bashkëpunim me G7-ën dhe Australinë, e ka zbatuar që nga dhjetori i vitit 2022. Vitin e kaluar, mekanizmi u bë dinamik, me kufizimin e vendosur në 15% nën çmimin mesatar.

Megjithatë, përçarja e shkaktuar nga bllokada në Ngushticën e Hormuzit e ka shtyrë çmimin e naftës ruse të Uralit në 87 dollarë për fuçi, krahasuar me 58 dollarë për fuçi në shkurt.

Kjo do të thotë që nëse BE-ja vazhdon me shqyrtimin e planifikuar më 15 korrik, kufiri do të rritet dhe, si rezultat, do t’i japë Moskës lehtësimin e përkohshëm që dëshiron.

Komisioni propozon shtyrjen e rishikimit deri në janar 2027 dhe mbajtjen e çmimit maksimal siç është tani, 44.10 dollarë për fuçi.

Mekanizmi i rregullimit “nuk u krijua për tronditje të tregut si ajo e shkaktuar nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit”, tha von der Leyen.

Pauza deri në janar, shtoi ajo, “do t’u japë tregjeve të naftës kohë për t’u stabilizuar, duke ruajtur presionin mbi të ardhurat e Rusisë”.

Më herët këtë vit, von der Leyen paraqiti një plan për një ndalim të plotë të të gjitha shërbimeve detare, siç janë shërbimet bankare, të sigurimeve, të transportit detar dhe të flamurit. Ndalimi, i mbështetur nga vendet nordike dhe baltike, humbi vrullin pas konfliktit në Lindjen e Mesme.

Greqia dhe Malta, dy shtete anëtare bregdetare që u shërbejnë tankerëve rusë, shprehën kundërshtim dhe e bënë të qartë se nuk do të ecnin përpara pa G7-ën në bord. Aleatët e tjerë të G7-ës treguan pak entuziazëm dhe plani shpejt ra në harresë.

Duke e zhvendosur fokusin te kufiri, Komisioni në fakt pranon se ndalimi nuk do të ndodhë së shpejti. Një samit i udhëheqësve të G7 është planifikuar të zhvillohet javën e ardhshme në Francë, ku Von der Leyen pritet të diskutojë sanksionet.

Përveç kësaj, Komisioni propozon të fusë në listën e zezë 30 anije nga “flota në hije” që Moska përdor për të anashkaluar kufirin. Anijet cisternë të naftës janë në një gjendje alarmante të rrënuar dhe konsiderohen si një rrezik si për sigurinë ashtu edhe për mjedisin për Evropën.

Më shumë se 600 prej këtyre anijeve u është mohuar qasja në portet dhe shërbimet e BE-së.

Për më tepër, anije dhe infrastruktura të tjera, të tilla si portet dhe rafineritë, që ndihmojnë aktivitetet e “flotës në hije” do të futen gjithashtu në listën e zezë, tha von der Leyen.

Paketa e projektligjit synon 31 banka ruse, si dhe 20 firma, platforma dhe tregtarë të kriptomonedhave jashtë vendit, të akuzuara se kanë ndihmuar Moskën të shmangë kufizimet.

Ajo parashikon gjithashtu ndalimin e eksporteve të metaleve, lidhjeve dhe komponentëve të ndryshëm të përdorur në sektorin e mbrojtjes, si dhe, për herë të parë, importet e disa produkteve të peshkut nga Rusia.

Eksportet evropiane të aluminit duket se përjashtohen nga paketa, pavarësisht një polemike të vazhdueshme rreth një fabrike në Irlandën perëndimore të akuzuar se ka mundësuar në mënyrë indirekte prodhimin e armëve të Rusisë.

Një element i dukshëm në propozim është ndalimi i mohimit të hyrjes në zonën Shengen për ushtarët rusë që kanë shërbyer në luftën e agresionit, një iniciativë që Estonia e paraqiti më parë këtë vit dhe që atëherë ka fituar mbështetje nga vendet e tjera.

“Evropa mbetet jashtë kufijve për këdo që ka marrë pjesë në pushtimin e Ukrainës, kaq e thjeshtë”, tha von der Leyen.

Miratimi i sanksioneve kërkon unanimitet nga 27 shtetet anëtare. Nëse miratohen, ato do të përfaqësojnë paketën e 21-të të kufizimeve që nga shkurti i vitit 2022.

Zyrtarët dhe diplomatët në Bruksel shpresojnë se drita jeshile do të jepet para 15 korrikut për të shmangur rishikimin automatik të kufizimit të çmimeve.

Njoftimi i Von der Leyen vjen në një kohë kur Rusia po shton sulmet ajrore vdekjeprurëse në shkallë të gjerë kundër qyteteve ukrainase, duke shkaktuar zemërim midis evropianëve. Shenjat e fundit të tendosjes në ekonominë ruse kanë përforcuar më tej shtytjen për kufizime.

“Sanksionet tona vazhdojnë të jenë të forta dhe të thella”, tha von der Leyen.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka propozuar një takim ballë për ballë me presidentin rus Vladimir Putin për t’i dhënë fund luftës. Negociatat, tha Zelensky, duhet të bazohen në vijën aktuale të kontaktit dhe të kushtëzohen nga një armëpushim.

Të dielën, udhëheqësit e Francës, Gjermanisë dhe Mbretërisë së Bashkuar mbështetën idenë e Zelenskyy-t “me pjesëmarrje aktive të SHBA-së dhe Evropës”.