Kancelari gjerman: Evropa duhet të bëjë ‘shumë më shumë’ për sigurinë

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, vlerësoi Gjermaninë si një forcë udhëheqëse në partneritetin transatlantik, duke deklaruar se ajo po “vendoste një shembull të mirë” gjatë një takimi me kancelarin Friedrich Merz të enjten.

Në Kancelari, Merz theksoi se Evropa duhet të bëjë ende “shumë më tepër” në aspektin e sigurisë dhe të bëhet më e pavarur nga SHBA-ja, në mënyrë që të mund të qëndrojë e vetme kundër Rusisë në rast të një lufte.

Megjithatë, Rusia është tashmë, në një farë mënyre, në luftë me Evropën, paralajmëroi John Lough, një ish-punonjës i NATO-s dhe ekspert gjeopolitik në Qendrën e Strategjive të Reja Euroaziatike (NEST), një organizatë e themeluar nga kundërshtari i Putinit, Mikhail Khodorkovsky.

Shërbimi i inteligjencës daneze ka paralajmëruar se Rusia mund të jetë duke u përgatitur për një sulm ndaj NATO-s. Sipas një raporti të publikuar të mërkurën, Rusia mund të jetë gati për një luftë në shkallë të gjerë deri në vitin 2031. Aktualisht, kjo mund të quhet luftë psikologjike, thotë eksperti gjeopolitik. “Rusët duan që evropianët të besojnë se janë të prekshëm dhe se Rusia në fund të fundit do të jetë në gjendje të diktojë kushtet për një sistem të ri sigurie në Evropë”, shpjegon Lough. Sipas tij, Rusia po ndjek një strategji shumë specifike.

“Një pjesë e përpjekjeve të Rusisë është të largojë vëmendjen nga Ukraina dhe të ekspozojë disa nga dobësitë mbrojtëse të Evropës, në mënyrë që Evropa të fillojë të investojë më shumë në mbrojtjen e vet sesa në mbrojtjen e Ukrainës”, tha Lough. Kërcënimet ruse synojnë frikën e Evropës, duke krijuar përshtypjen se Rusia është shumë e rrezikshme dhe e paparashikueshme – me sa duket, me sukses.

“Kur ushtria ukrainase përparoi në fund të vitit 2022, ajo i kishte vënë vërtet rusët në qoshe”, tha Lough.

Eksperti i Evropës Lindore beson se ushtria ruse mund të ishte mundur në atë kohë, me më shumë mbështetje.

“Kjo mundësi u humb sepse një numër udhëheqësish perëndimorë ishin të shqetësuar se një ushtri ruse në tërheqje mund të përdorte në të vërtetë një armë bërthamore taktike”, shtoi Lough. “Edhe pse kjo mundësi nuk mund të përjashtohej plotësisht në atë kohë, mendoj se gjasat ishin jashtëzakonisht të ulëta”, vuri në dukje eksperti gjeopolitik. Për më tepër, SHBA-të duket se po i afrohen Rusisë. Kohët e fundit, administrata Trump propozoi një plan paqeje për Ukrainën, i cili u tha se pasqyronte kryesisht interesat e Rusisë.

“Për momentin, rusët mezi e besojnë fatin e tyre që kanë dikë në Uashington që duket se flet gjuhën e tyre si realist dhe pajtohet me ta për shumë gjëra – përfshirë pikëpamjen se Evropa po kalbet, është e dobët dhe nuk është më në gjendje të projektojë vlerat e saj siç bënte dikur”, tha Lough.

“Ky konvergjencë interesash midis Uashingtonit dhe Moskës është absolutisht e jashtëzakonshme”, shtoi eksperti gjeopolitik. “Çdo zgjidhje e negociuar duhet të mbrojë interesat e sigurisë evropiane”, theksoi Merz në konferencën për shtyp të Kancelarisë.

Një traktat paqeje nuk duhet të vijë në kurriz të unitetit të BE-së dhe NATO-s, tha kancelari, duke shtuar se ishte e rëndësishme që evropianët të mbeten pjesë e këtij procesi. “Nuk ka paqe mbi kokat tona”, theksoi Merz.

Problemi, thotë Merz, është se Bashkimi Evropian duket se nuk kuptohet siç duhet si një institucion në Uashington. Qeveria amerikane duket se po e ka të vështirë ta kuptojë BE-në si një bashkim shtetesh. Për këtë arsye, Kancelari ofroi të fliste me SHBA-në në emër të shteteve të tjera anëtare të BE-së. Rutte theksoi se Gjermania po dërgon një “sinjal të rëndësishëm se Evropa është e gatshme të marrë edhe më shumë përgjegjësi”.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka theksuar vazhdimisht dëshirën e tij për t’u tërhequr nga çështjet e sigurisë evropiane.

Në konferencën për shtyp, Merz tha se kishte filluar një epokë e re, që kërkon përgjigje të reja. Evropa ka kohë për të përgatitur këto përgjigje të reja, tha Lough. “Rindërtimi i ushtrisë ruse do të zgjasë më shumë se pesë vjet”, përfundoi ai.