Viktima, persona të zhdukur dhe sulme pranë zonave civile, rritet dhuna në Sinaloa

Presidenntja e Meksikës ka lavdëruar forcat speciale për “rrëzimin” e njeriut më të kërkuar në vend, bosit të drogës Nemesio Oseguera Cervantes. Oseguera, i njohur më mirë si “El Mencho”, vdiq në paraburgim të dielën, menjëherë pasi u kap gjatë një shkëmbimi të përgjakshëm zjarri në Jalisco.

Por, siç zbuloi Quentin Sommerville i BBC-së, në një tjetër pikë të nxehtë të kartelit meksikan – Culiacan në shtetin verior të Sinaloas – boshllëku i lënë nga largimi i një udhëheqësi të fuqishëm të kartelit mund të shkaktojë rritje të dhunës, ndërsa fraksionet ndërluftuese kërkojnë kontrollin.

Kujdes: Ky artikull përmban përshkrime grafike të dhunës që mund të shqetësojnë lexuesin

“Frika është kudo dhe është e vazhdueshme,” tha ndihmësmjeku Héctor Torres, 53 vjeç, nga sedilja e përparme e ambulancës në Culiacan. Sapo kishin ardhur nga vendi i ngjarjes së të shtënave brenda një garazhi në qendër të qytetit. Pronari ishte shtrirë i vdekur në zyrën e tij, gjaku përhapej në dyshemenë me pllaka të bardha.

Ndërsa Héctor dhe ndihmësmjeku tjetër, Julio Cesar Vega, 28 vjeç, hynë në zyrë, një grua vrapoi duke qarë. Ajo ishte bashkëshortja e viktimës, por nuk mund të bënte asgjë. Héctor kontrolloi shenjat jetësore dhe vendosi një batanije letre mbi kufomë.

Gjatë 18 muajve të fundit, karteli Sinaloa, një nga bandat më të mëdha dhe më të frikshme të drogës në botë, ka qenë në luftë me veten, pasi djali i një prej udhëheqësve tradhtoi një tjetër. Largimi i udhëheqësit Ismael “El Mayo” Zambada, tani në burg në SHBA, ka shkaktuar kaos në të gjithë Sinaloan dhe paralajmëron për rreziqet që përballon vendi.

Hector tha se dhuna në Culiacan nuk ka qenë kurrë kaq e keqe ose ka zgjatur kaq gjatë. Vitin e kaluar, thirrjet për ndihmë u rritën mbi 70%. Gjatë javës që kalova me Héctor dhe Julio, pothuajse çdo incident përfundonte me një trup të vdekur dhe të afërm të pikëlluar pranë. Pak viktima të kartelit mbijetojnë, dhe askund nuk është e sigurt; shkollat, spitalet dhe madje funeralet janë sulmuar.

“Karteli i Sinaloas ishte si një familje. Të gjithë ishin bashkuar, miq që hanin në të njëjtën tavolinë. Papritmas u përfshinë në një armiqësi vdekjeprurëse,” shpjegoi Héctor. Ky biznes familjar u shndërrua në një ndërmarrje miliardë dollarëshe që prodhonte fentanilin, drogën vdekjeprurëse që ka përmbytur rrugët e SHBA-së me opioidë, duke marrë dhjetëra mijëra jetë.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e shpalli kartelin dhe të tjerë si organizata terroriste dhe e etiketoi fentanilin si armë shkatërrimi në masë. Ai ka kërcënuar Meksikën me veprime të drejtpërdrejta ushtarake nëse nuk kontrollon trafikun e drogës.

Si Hector, ashtu edhe Julio kishin veshur rroba antiplumb dhe pajisje të blinduara. “Nuk e dimë nëse ata përgjegjës për sulmet janë ende aty ose janë larguar papritmas. Rrezikojmë të biem në mes të zjarrit dhe të plagosemi,” tha Julio.

Dielli po perëndonte ndërsa ktheheshim drejt bazës, ndërsa një qytet që dikur gjallërohej natën po shkretohej. Qeveria kishte dërguar mijëra trupa në Sinaloa dhe kishte ngritur pika kontrolli në shumicën e rrugëve.

Kujdes: Paragrafët e mëposhtëm përmbajnë përshkrime të dhunës dhe torturës që mund të shqetësojnë lexuesin

Rrëmbimi në Culiacan shpesh është më i tmerrshëm se vdekja. Trupa të torturuara dhe mesazhe paralajmëruese të kartelit gjenden shpesh pranë rrugëve kryesore dhe qendrave tregtare. Qyteti i begatë me qendra tregtare dhe parqe po përjeton një valë të tmerrshme dhune, ku viktimat shpesh janë kalimtarë të rastësishëm.

Ernesto Martinez, reporter lokal për 27 vjet, shpjegon: “Më parë kishte më shumë policë, më shumë ushtarë, më shumë siguri. Por vrasjet vazhduan, mesatarisht pesë ose gjashtë në ditë, dhe e njëjta tendencë vazhdon.”

Një nga fraksionet e Sinaloas tha se qeveria duhet të largohet dhe të lejojë që ata të luftojnë njëri-tjetrin deri sa të mbetet vetëm një fraksion. Ata pranuan se shumë herë humbin jetë njerëz të pafajshëm, përfshirë fëmijë.

Dhuna e kartelit po rrit edhe numrin e personave të zhdukur. Një nga nënat, Reynalda Pulido, kërkon djalin e saj të zhdukur që nga dhjetori 2020 dhe bashkë me të, më shumë se një duzinë nënash kërkojnë të afërmit e zhdukur në fushat e Sinaloas.

Shkaku kryesor i mjerimit të Culiacan mbetet tregtia e fentanilit. Në një bodrum të kartelit, prodhuesit paketojnë drogë që dërgohet në SHBA, me vlerë deri 29,000 dollarë për kilogram, duke thënë se qeveria nuk mund ta ndalë përfundimisht prodhimin.

Qeveria meksikane pretendon se ka ulur furnizimin me fentanil në SHBA me 50%. Presidentja Claudia Sheinbaum fajëson luftën e brendshme të kartelit për rritjen e dhunës dhe thekson se qeveria po përpiqet të shmangë dëmtimin e civilëve.

Në Sinaloa, Hector dhe Julio reaguan për viktima të rastësishme të të shtënave. Një burrë në trotuar kishte një plagë plumbi në gjoks, ndërsa një tjetër ishte plagosur rëndë pas qoshes. Të dy u dërguan urgjent në spital, nën kordon të armatosur për siguri. “Këto janë viktimat e para që kemi gjetur gjallë që nga nëntori,” tha Héctor, duke hequr dorezat e gjakosura.