Ngushtica e Hormuzit në qendër të marrëveshjes SHBA-Iran, anijet do kalojnë falas për 60 ditë

Irani nuk do të vendosë tarifa për anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit për 60 ditë, raportoi agjencia iraniane e lajmeve Fars, duke cituar një burim të njohur me çështjen, por synon të vendosë tarifa pas kësaj periudhe.

“Irani do t’u lejojë anijeve të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit falas vetëm për 60 ditë”, tha raporti.

Pas 60 ditëve, Teherani planifikon të gjenerojë të ardhura nga kalimi i anijeve duke ofruar shërbime sigurie, transporti dhe sigurimi. Fars nuk specifikoi se kur saktësisht do të hynte në fuqi kjo marrëveshje.

“SHBA-të madje kanë rënë dakord me idenë e vendosjes së tarifave”, vuri në dukje agjencia iraniane. Sipas agjencisë, teksti i memorandumit iraniano-amerikan përcakton që lundrimi në Ngushticën e Hormuzit do të rregullohet nga Irani dhe Omani.

Fars raporton se Teherani shtoi një klauzolë mbi vendosjen e tarifave të shërbimeve detare në marrëveshjen kornizë me Shtetet e Bashkuara pak para njoftimit të saj.

“Në momentet e fundit të negociatave, teksti i memorandumit u ndryshua për të theksuar qartë dhe shprehimisht çështjen e sovranitetit iranian dhe omanian në Ngushticën e Hormuzit”, tha burimi i cituar nga Fars.

“Përdorimi i termit ‘shërbime detare’ do të thotë se Shtetet e Bashkuara kanë pranuar që tarifat do t’i paguhen Iranit”, shton ajo.

Shpallja e marrëveshjes midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për t’i dhënë fund luftës solli lehtësim të menjëhershëm në tregjet ndërkombëtare.  Çmimet e naftës ranë, investitorët nxituan të nënvlerësonin një ulje të tensioneve dhe ekonomia globale dukej se po merrte frymë përsëri pas muajsh pasigurie.

Megjithatë, pas optimizmit të reagimeve të para, realiteti po rezulton shumë më kompleks. Marrëveshja mund t’i ketë vënë frena përballjes ushtarake, por kjo nuk do të thotë që normaliteti rikthehet automatikisht në tregtinë globale, tregjet e energjisë dhe transportin detar.

Për shumë analistë, testi i vërtetë fillon tani. Gati  600 anije mbeten të palëvizura  në Gjirin Persik, ndërsa qindra të tjera presin jashtë portës së hyrjes së saj. Analistët, pronarët e anijeve, siguruesit dhe tregtarët paralajmërojnë se kthimi në normalitet nuk do të jetë as i menjëhershëm dhe as i lehtë. Kriza paraprake jo vetëm që shkaktoi ndërprerje në rrjedhat e energjisë. Ajo krijoi modele të reja tregtare, rriti kostot e transportit, ndryshoi strategjitë e prokurimit dhe detyroi shumë vende të kërkojnë burime alternative të furnizimit. Kjo është arsyeja pse tregu po i afrohet me kujdes hapave të parë pas marrëveshjes.