Si Irani dhe Omani pretendojnë për të drejta mbi Ngushticën e Hormuzit?

Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike, IRGC e Iranit njoftoi gjatë fundjavës se kishte mbyllur Ngushticën e Hormuzit, pasi qëlloi një të shtënë paralajmëruese ndaj një anijeje që tha se po përpiqej të përdorte një rrugë të paautorizuar për të kaluar rrugën ujore.

Orë më vonë, Qendra e Përbashkët e Informacionit Detar, e mbikëqyrur nga Marina Amerikane, tha se “rruga jugore” përmes Ngushticës së Hormuzit, e cila përqafon vijën bregdetare të Omanit, mbeti e hapur për trafik dypalësh.

Uashingtoni dhe Teherani që atëherë kanë vazhduar të bëjnë deklarata kontradiktore në lidhje me statusin e Ngushticës së Hormuzit.

Ngushtica është rruga kryesore për transportimin e naftës bruto nga vendet e pasura me naftë si Arabia Saudite dhe Kuvajti drejt pjesës tjetër të botës. Si Teherani ashtu edhe Muskati kanë Zona Ekonomike Ekskluzive (EEZ) në rrjedhën ujore.

Sipas Kombeve të Bashkuara, një shtet ka “të drejta sovrane” për të eksploruar, shfrytëzuar, ruajtur dhe menaxhuar burimet natyrore të ujërave në ZEE-në e tij.

Megjithatë, sipas Konventës së OKB-së mbi të Drejtën e Detit (UNCLOS), “anijet e të gjitha shteteve, qofshin ato bregdetare apo të kufizuara nga toka, gëzojnë të drejtën e kalimit paqësor nëpër detin territorial”.

Një shtet bregdetar nuk duhet të “pengojë kalimin e pafajshëm të anijeve të huaja përmes detit territorial”, thotë ajo, përveç në skenarë specifikë të përcaktuar.

“Ai mund të ndërmarrë hapat e nevojshëm në detin e tij territorial për të parandaluar kalimin që nuk është i pafajshëm”, përshkruan UNCLOS./ CNN