Kosto milionëshe për mbrojtjen ajrore, Evropa përballet me sfidën e dronëve dhe raketave

Çdo raketë Patriot e lëshuar nga SHBA-ja në vijën e frontit të luftës me Iranin kushton rreth 4 milionë dollarë (3.7 milionë euro), ndërsa një dron iranian Shahed mund të shkatërrohet me disa dhjetëra mijëra euro. Ky boshllëk i madh financiar tregon një nga sfidat më të mëdha për Evropën, e cila duhet të planifikojë shpenzimet e saj të mbrojtjes.

Sipas analizës së Bruegel, teknologjitë moderne të dronëve dhe raketave precize, dikur të shtrenjta dhe të kufizuara, tani janë mjaft të përballueshme dhe të prodhueshme në shkallë të gjerë, duke krijuar një disproporcion të madh midis kostos së sulmit dhe mbrojtjes.

Rreziku për Evropën

Ndryshe nga SHBA-ja dhe Izraeli, Evropa nuk përballet kryesisht me Iranin, por me Rusinë, e cila ka forcë ajrore të madhe dhe sistem të sofistikuar mbrojtjeje ajrore dhe raketore. Çdo konflikt i mundshëm me Rusinë mund të përshkallëzohet si një version më intensiv i konfliktit në Lindjen e Mesme, me një breshëri dronësh dhe raketash që mund të mbingarkojnë mbrojtjen ajrore evropiane.

Mësimet nga Ukraina

Ukraina tashmë përjetoi këtë realitet: ajo duhet të zgjedhë kur të përdorë raketat interceptuese të shtrenjta dhe kur t’i lejojë ato të kalojnë, për shkak të prodhimit të madh të sulmuesit. Ky është një mësim që Evropa duhet ta marrë për mbrojtjen e saj ajrore: nuk mund të mbrosh një territor me sisteme të shtrenjta nëse sulmuesi ka mundësi të prodhojë më shpejt.

Dy prioritete për Evropën

1. Interceptorë me kosto të ulët: Investimi në teknologji të përballueshme për interceptimin e dronëve dhe raketave. Startup-et evropiane dhe ato ukrainase tashmë po zhvillojnë dronë dhe interceptorë të lirë që mund të përdoren në shkallë të gjerë.
2. Aftësi sulmuese për të goditur bazën industriale të armikut: Vetëm mbrojtja nuk mjafton kundër një kundërshtari me kapacitet të madh prodhimi. Sulmet strategjike ndaj infrastrukturës prodhuese të armikut (rafineri, depo armësh, fabrika dronësh dhe raketash) mund të zvogëlojnë kapacitetin e sulmuesit që në burim, duke përmbysur asimetrinë financiare.

Konkluzioni strategjik

Në vend që Evropa të shpenzojë miliona për çdo interceptim individual, duhet të kombinojë mbrojtje të përballueshme dhe sulme strategjike ndaj kapaciteteve të prodhimit të armikut. Kjo logjikë propozon përmbysjen e asimetrisë midis kostove të mbrojtjes dhe sulmit, duke e bërë mbrojtjen më efektive dhe të qëndrueshme në kohë.

Në thelb, Bruegel sugjeron: Evropa duhet të mësojë nga SHBA-ja, Izraeli dhe Ukraina për të krijuar një kombinim inteligjent të mbrojtjes dhe sulmit, duke balancuar koston dhe efektivitetin në betejë.