Studimi zbulon hendekun mes kostove të jetesës dhe pensioneve në Evropë, ku renditet Shqipëria

Sipas një studimi nga firma e pagave dhe burimeve njerëzore Moorepay, në 20 nga 39 vendet evropiane pensionet shtetërore nuk mjaftojnë për të përballuar kostot bazë të jetesës, duke përjashtuar qiranë. Nëse do të përfshihej qiraja, numri i vendeve ku pensionet nuk mbulojnë kostot e jetesës do të rritej ndjeshëm.

Në të 39 vendet e Evropës — përfshirë anëtarët e BE-së, vendet kandidate, vendet e EFTA-s dhe Mbretërinë e Bashkuar — pensionet si pjesë e kostove të jetesës ndryshojnë nga 22% në Gjeorgji deri në 225% në Luksemburg. Këto shifra pasqyrojnë koston e jetesës për një person të vetëm dhe pensionin mesatar shtetëror në fund të tetorit 2025.

Për shembull, në Luksemburg, pensioni mesatar shtetëror është 28,790 euro, ndërsa kostoja e jetesës është 12,791 euro, duke lënë një tepricë prej 15,989 eurosh. Në Itali (210%) dhe Finlandë (208%), pensionet gjithashtu mbulojnë më shumë se dyfishin e kostove të jetesës. Spanja (199%) dhe Danimarka (189%) janë afër këtij niveli.

Në disa vende të tjera, pensionet mbulojnë midis 150% dhe 180% të kostove, përfshirë Islandën (179%), Norvegjinë (178%), Gjermaninë (176%), Belgjikën (170%), Austrinë (165%), Francën (160%), Holandën (159%) dhe Suedinë (158%).

Gjashtë vende mbulojnë 100–150% të kostove: Zvicra (131%), Irlanda (126%), Mbretëria e Bashkuar (120%), Polonia (112%), Çekia (108%) dhe Greqia (103%).

Në 20 vende pensionet nuk mjaftojnë. Në disa raste ato mbulojnë mbi 80% të kostove, si Sllovenia (95%), Sllovakia (94%), Estonia (91%), Portugalia (90%), Mali i Zi (89%), Lituania (85%), Kroacia (82%) dhe Hungaria (81%).

Në vendet më të varfra, pensionet mbulojnë më pak se 65% të kostove: Shqipëria (29%), Ukraina (29%), Moldavia (42%) dhe Gjeorgjia (22%). Pensionet janë gjithashtu 53% në Bosnjë dhe Hercegovinë, 58% në Qipro, 61% në Maqedoninë e Veriut, 64% në Turqi dhe 65% në Letoni.

Profesor Noel Whiteside nga Universiteti i Oksfordit thekson se disa vende evropiane kërkojnë që familjet të subvencionojnë të ardhurat e të moshuarve për të plotësuar mungesën e pensioneve. Ekzistojnë gjithashtu trende gjeografike: në Evropën Veriore dhe Perëndimore pensionet shpesh mbulojnë ose tejkalojnë kostot bazë, ndërsa në Evropën Qendrore mbulojnë pjesërisht, dhe në Evropën Lindore dhe Ballkan, pensionet shpesh mbulojnë vetëm një pjesë të kostove.

Sipas OECD-së, dy të tretat e të ardhurave të personave mbi 65 vjeç në Evropë vijnë nga transfertat publike. Pensionet private të punës kontribuojnë gjithashtu në disa vende. David Sinclair, drejtor ekzekutiv i Qendrës Ndërkombëtare të Jetëgjatësisë në Mbretërinë e Bashkuar, vuri në dukje se struktura e sistemit të pensioneve në secilin vend ndikon në nivelet e të ardhurave për të moshuarit.