Turqia arreston 10 admiralë në lirim pas kritikave ndaj pushtetit

Autoritetet turke arrestuan të hënën 10 admiralë në lirim pas një letre publike të nënshkruar nga 104 ish-ushtarakë të marinës, të cilët shprehën shqetësim për shkelje të mundshme të një traktati mbi ujërat detare nga Ankaraja.

Prokurorët urdhëruan gjithashtu që katër ish-ushtarakë, të cilët nuk u arrestuan për shkak të moshës, të raportojnë brenda tre ditëve të ardhshme.

Të arrestuarit akuzohen për “cenim të rendit kushtetues”. Ngjarja ndodh një ditë pasi ushtarakët në lirim kritikuan vendimin e qeverisë për të zhvilluar projektin e “Kanalit të Stambollit”, një projekt kalimi detar i ngjashëm me ato të Panamasë dhe Suezit që synon të lidhë Detin e Zi me Detin Marmara.

Me letrën publike ushtarakët ngritën shqetësimin se ky plan mund të shkelë traktatin e Montreux, nënshkruar në vitin 1936 me Rusinë, Mbretërinë e Bashkuar, Greqinë, Bullgarinë, Francën etj. Ky traktat i dha Turqisë kontrollin e ngushticës së Dardaneleve dhe Bosforit duke sanksionuar lëvizjen e lirë të anijeve civile që kalojnë tranzit dhe që nuk vijnë nga shtete që lagen prej Detit të Zi.

Zyrtarët turq thonë se projekti i Kanalit të Stambollit është jetik për menaxhimin më të mirë të kalimeve në Bosfor, linjë të cilën e përshkojnë rreth 38 mijë anije në vit dhe ku shpesh ka pasur aksidente.

Mirëpo ushtarakët në lirim kanë ngritur shqetësimin se Kanali i Stambollit mund t’u japë dalje në Mesdhe “shteteve që lagen nga Deti i Zi” – mes të cilave Rusia – në anashkalim të traktatit të Montreux. Në letrën e tyre ushtarakët në lirim theksonin se “traktati mbron interesat e Turqisë”.

Gazeta lokale Hurriyet, citoi zëdhënësin e Presidentit Recep Tayyip Erdogan, Ibrahim Kalin, të thoshte se letra e ish-ushtarakëve “kujton periudhat e grushtit të shtetit”.

Mes viteve 1960-1980 nga ushtria turke janë organizuar të paktën dy grushte shteti të cilat janë justifikuar me “garantimin e kushtetutës laike të vendit”.