Ukraina nis veprime ligjore për rikuperimin e 40 milionë dollarëve dhe arit të sekuestruar nga Hungaria

Ukraina ka njoftuar se po ndërmerr veprime ligjore për të rikuperuar paratë dhe sendet me vlerë të sekuestruara gjatë tranzitit në Hungari. Banka Kombëtare e Ukrainës (NBU) deklaroi për Euronews se ka nisur një auditim të pavarur ndërkombëtar për të shqyrtuar proceset dhe marrëdhëniet kontraktuale të përfshira në transportin e valutës së huaj.

Guvernatori i NBU-së, Andriy Pyshny, ka dërguar letra zyrtare partnerëve evropianë për të siguruar që incidenti të mos mbetet pa përgjigje, duke nënvizuar se sundimi i ligjit është një vlerë thelbësore brenda BE-së. Pyshny shtoi se veprimet e palës hungareze minojnë përpjekjet evropiane për të mbështetur Ukrainën dhe rrezikojnë reputacionin institucional të BE-së.

Incidenti ka ndodhur të enjten e kaluar, kur autoritetet hungareze sekuestruan dy automjete të bankës shtetërore ukrainase Oschadbank, duke marrë 40 milionë dollarë, 35 milionë euro dhe 9 kilogramë ar gjatë një transporti rutinë nga Austria në Kiev. Autoritetet hungareze e lidhën sekuestrimin me dyshimet për pastrim parash dhe pretenduan se Ukraina po financonte partinë opozitare Tisza. Oschadbank mohoi çdo lidhje me politikën hungareze dhe konfirmoi se transporti ishte rutinë.

NBU-ja theksoi se transporti i valutës tokësore është një praktikë normale që nga fillimi i pushtimit të plotë rus në Ukrainë në vitin 2022, dhe se para vitit 2022 këto dërgesa kryheshin kryesisht ajrore. Banka ka komunikuar gjithashtu me të gjitha bankat që kryejnë transport ndërkufitar për të rekomanduar rrugë alternative që shmangin vendet me rrezik të bllokimit.

Kievi e ka denoncuar sekuestrimin si “terrorizëm shtetëror” dhe ka kërkuar kthimin e fondeve. Ministria e Jashtme e Ukrainës raportoi se shtatë punonjës të Oschadbank u nënshtruan presionit fizik dhe psikologjik gjatë paraburgimit prej 28 orësh, u morën peng dhe iu mohua qasja në përfaqësim ligjor ose konsull. Njëri nga të ndaluarit, i sëmurë me diabet, përjetoi përkeqësim të gjendjes shëndetësore dhe trajtim mjekësor vetëm pas humbjes së ndjenjave.

Ministri i Jashtëm ukrainas Andri Sybiha kritikoi projektligjin e propozuar nga Fidesz për të legalizuar sekuestrimin e parave dhe arit ukrainas, duke e quajtur atë “njohje de facto se veprimet e Hungarisë nuk kanë bazë ligjore”. Ky episod përshkallëzon marrëdhëniet tashmë të tensionuara midis Ukrainës dhe Hungarisë, duke ngritur shqetësime serioze për respektimin e normave ndërkombëtare dhe të drejtave të punonjësve bankarë.