Paralajmërimi i ekspertëve: Kafshët ekzotike janë të papërshtatshme për t’u mbajtur në shtëpi

Evropianët i duan kafshët e tyre shtëpiake, me rreth 90 milionë qen dhe 108 milionë mace që jetojnë në familje sipas të dhënave të Worldostats për vitin 2025. Por macet dhe qentë nuk janë të vetmet kafshë që mbahen në shtëpi. Lloje të shumta ekzotike, përfshirë servalët nga Afrika Sub-Sahariane, gjarpërinjtë dhe zogjtë tropikalë nga Amerika Latine, gjithashtu jetojnë në familje në të gjithë Bashkimin Europian.

Megjithatë, organizatat që mbrojnë mirëqenien e kafshëve, si Avokatia dhe Mbrojtja e Kafshëve (AAP) me seli në Holandë, paralajmërojnë kundër mbajtjes së krijesave të tilla në shtëpi.

“Kur flasim për kafshët shtëpiake ekzotike, zakonisht flasim për kafshë që janë të egra nga natyra. Pra, pavarësisht nëse janë kapur nga natyra apo janë rritur në robëri, ato janë në thelb të egra. Karakteristikat e tyre të egra, shpesh nevojat komplekse ushqyese, nevojat komplekse sociale, hapësira e mjaftueshme – të gjitha këto kërkesa nënkuptojnë se ato janë vërtet të papërshtatshme për t’u mbajtur si kafshë shtëpiake,” shpjegoi Michele Hamers, Zyrtare e Politikave të BE-së në AAP.

Problemet nuk mbarojnë me kaq. Këto kafshë tregtohen globalisht, por jo të gjitha këto tregti janë të ligjshme. Speciet e rrezikuara, si panda e kuqe, makaku barbar ose iguana detare e Galapagosit, janë të ndaluara për shitje komerciale sipas konventës ndërkombëtare CITES, e cila i klasifikon kafshët në tre kategori dhe kufizon tregtinë sipas rrethanave. Megjithatë, speciet e rrezikuara shpesh bien viktima të trafikimit, pasi rrallësia e tyre rrit vlerën për koleksionistët.

Sipas OJQ-së TRAFFIC, që monitoron tregtinë e kafshëve të egra në të gjithë botën, në vitin 2023, 28% e konfiskimeve të kafshëve të egra në BE ishin të destinuara për tregtinë e kafshëve ekzotike, duke e bërë atë një nga sektorët më të mëdhenj të paligjshëm të tregtisë. Nga speciet e konfiskuara, zogjtë përfaqësonin llojshmërinë më të madhe, me 196 specie të ndryshme të kapura. Raporti i TRAFFIC për vitin 2024 pritet të publikohet në fillim të verës.

Tregtia e paligjshme ka pasoja të mëdha për kafshët. Shpesh, ato udhëtojnë në hapësira të ngushta, si kontejnerë ose bagazhe, pa ushqim dhe ujë të mjaftueshëm. Peshqit tropikalë të trafikuar shpesh futen në qese plastike me ujë, të fshehura në bagazhe dhe kontrabandohen me aeroplan.

Edhe në destinacion, kafshët mund të vuajnë nga kujdesi i pamjaftueshëm i pronarëve. AAP ka dokumentuar raste servalësh dhe shimpanzesh të shpëtuara që zhvilluan probleme shëndetësore për shkak të ushqyerjes dhe kujdesit të gabuar. Për më tepër, kafshët ekzotike mund të përbëjnë rrezik për pronarët e tyre, pasi kafshimet dhe gërvishtjet mund të transmetojnë sëmundje zoonotike.

Megjithatë, ekzistojnë zgjidhje për mbrojtjen e kafshëve shtëpiake ekzotike dhe për parandalimin e trafikimit të paligjshëm. Bashkimi Europian dhe organizata të specializuara po punojnë për të siguruar që këto kafshë të trajtohen siç duhet, duke ruajtur mirëqenien e tyre dhe sigurinë e publikut.