Presidenti lituanez paralajmëron: NATO mund të përçahet për shkak të shpenzimeve të mbrojtjes

Presidenti lituanez Gitanas Nausëda paralajmëroi të premten se NATO rrezikon të shpërbëhet nëse disa shtete anëtare nuk arrijnë të përmbushin objektivin e aleancës për të shpenzuar 5 përqind të produktit të brendshëm bruto për mbrojtje.

“Do të ishte shumë e diskutueshme ose kontradiktore nëse disa vende do të përpiqen të bëjnë më shumë dhe do ta arrijnë këtë objektiv në vitet e ardhshme dhe vendet e tjera do të luhaten, le të themi në nivelin prej 2 përqind ose 2.5 përqind”, u tha Nausëda gazetarëve në Berlin gjatë një konference të përbashkët për shtyp me homologët e tij letonezë dhe estonezë dhe kancelarin gjerman Friedrich Merz.

“Do ta ndajë, natyrisht, aleancën në dy ose tre pjesë, dhe kjo nuk është shumë e mirë për frymën e mbrojtjes kolektive në aleancë dhe për solidaritetin tonë”, shtoi Nausëda.

Aleatët e NATO-s, me përjashtim të Spanjës, ranë dakord në samitin e vitit të kaluar në Hagë të shpenzojnë 5 përqind të PBB-së për mbrojtje deri në vitin 2035. Megjithatë, me shumicën e vendeve evropiane që aktualisht shpenzojnë shumë më poshtë se ky nivel dhe që përballen me kufizime fiskale, mbetet e paqartë se sa prej tyre do ta përmbushin objektivin.

Vendet baltike të Letonisë, Lituanisë dhe Estonisë janë ndër shpenzuesit më të mëdhenj të mbrojtjes në Evropë në krahasim me prodhimin ekonomik. Udhëheqësit e tyre u takuan me Merz në Berlin për të koordinuar qëndrimet përpara samitit të NATO-s javën e ardhshme në Ankara.

Një përparësi kyçe për udhëheqësit evropianë në atë samit do të jetë bindja e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, se ata po bëjnë mjaftueshëm për të rritur shpenzimet e mbrojtjes, mes shqetësimeve se presidenti mund të dobësojë angazhimin e SHBA-së ndaj aleancës ose të penalizojë vendet që nuk i përmbushin këto detyrime.

“Shtetet e Bashkuara shpenzojnë më shumë para për NATO-n sesa çdo vend tjetër, deri tani, për t’i mbrojtur ato, pa përfituar ndonjë përfitim nga kjo”, tha Trump në një postim në Truth Social të enjten. Ai më pas veçoi disa vende evropiane, përfshirë Gjermaninë, duke iu referuar shpenzimeve të tyre të mbrojtjes si “Qesharake!”.

I pyetur për postimin të premten, Merz tha se Gjermania po bën hapa të mëdhenj drejt përmbushjes së objektivit të shpenzimeve të NATO-s, të cilin Berlini është zotuar ta arrijë deri në vitin 2029.

“Gjermania po e dyfishon buxhetin e saj të mbrojtjes brenda katër viteve. Kjo është përpjekja më e madhe që kemi bërë ndonjëherë për të forcuar aftësitë tona mbrojtëse. Në këtë drejtim, nuk kemi asgjë për të fshehur nga askush”, tha Merz.