SHBA-të nënshkruajnë një marrëveshje të rëndësishme bërthamore me Arabinë Saudite

Shtetet e Bashkuara dhe Arabia Saudite nënshkruan një marrëveshje bërthamore që do t’i lejonte mbretërisë të zhvillonte një program bërthamor civil.

Administrata Trump nuk publikoi detaje të marrëveshjes, por korniza mund t’i ofrojë mbretërisë një strukturë që do t’i lejonte Arabisë Saudite të pasuronte uraniumin.

Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, dhe Ministri saudit i Energjisë, Abdulaziz bin Salman, nënshkruan zyrtarisht marrëveshjen, së bashku me “masat mbrojtëse dypalëshe”.

“Këto marrëveshje pasqyrojnë angazhimin e përbashkët të dy kombeve tona për të forcuar marrëdhëniet tregtare SHBA-Saudite, duke ofruar prosperitet në vend dhe siguri për aleatët tanë jashtë vendit”, tha Wright në një deklaratë.

 “Qëndroni të sigurt, këto marrëveshje mbështesin standardet më të larta të sigurisë bërthamore dhe mospërhapjes, ndërkohë që mbështeten në teknologjinë dhe shkencëtarët më të mirë bërthamorë në botë, të projektuar pikërisht këtu në Shtetet e Bashkuara”, thuhej më tej në deklaratë.

Pasurimi i uraniumit mund të prodhojë karburant për centralet bërthamore, por e njëjta teknologji mund të përdoret edhe për të ndërtuar armë bërthamore. Për shkak të kësaj, ligjvënësit amerikanë nga të dyja partitë kanë shprehur kundërshtim ndaj idesë së një projekti bërthamor civil për Arabinë Saudite.

Më parë, Sekretari i Shtetit Marco Rubio u përpoq të shmangte kritikat e reja kur u pyet nga gazetarët rreth rrezikut të marrëveshjes.

“SHBA-të nuk do të arrijnë asnjë marrëveshje me asnjë vend në botë që çon në rrezikun e përhapjes”, tha ai, ndërsa udhëtonte në Filipine të mërkurën.

Marrëveshja pritet të zgjasë 30 vjet dhe do të përfshijë përdorimin e teknologjisë amerikane për të zhvilluar programin.

Ai nuk përfshin Protokollin Shtesë të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), i cili do të lejonte më shumë monitorim, inspektime dhe verifikime, sipas një personi të njohur me rastin.

Marrëveshja tani do t’i dërgohet Kongresit për shqyrtim, ku pritet të përballet me disa kundërshtime. Megjithatë, partia Republikane e Trump kontrollon të dyja dhomat, kështu që ligjvënësit nuk ka gjasa ta pengojnë zbatimin e saj.

Njoftimi i marrëveshjes vjen në një kohë kur SHBA-të, së bashku me Izraelin, nisën një luftë kundër Iranit që filloi pjesërisht për shkak të shqetësimeve të Uashingtonit mbi aftësitë bërthamore të Teheranit. Irani ka këmbëngulur vazhdimisht se programi i tij i pasurimit bërthamor është paqësor.