A mund të vendosë Irani tarifa për anijet që kalojnë Ngushticën e Hormuzit?

Irani dëshiron të vendosë tarifa për anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, si pjesë e propozimeve të tij për t’i dhënë fund luftës me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara, pasi bllokoi pjesën më të madhe të trafikut përmes rrugës ujore të rëndësishme të energjisë për javë të tëra, shkruan Reuters.

Ngushtica, një rrip vetëm 34 km i gjerë midis Iranit dhe Omanit, siguron kalimin nga Gjiri në Oqeanin Indian dhe është rruga kryesore për rreth një të pestën e furnizimeve botërore me naftë dhe mallra të tjera jetësore, përfshirë plehrat.

Irani dëshiron që çdo marrëveshje paqeje e përhershme në luftën që filloi me sulmet amerikane dhe izraelite ndaj udhëheqjes së tij më 28 shkurt, t’i lejojë Teheranit të kërkojë tarifa për anijet që kalojnë nëpër ngushticë, tha një zyrtar i lartë iranian për Reuters.

Tarifa do të ndryshojë në varësi të llojit të anijes, ngarkesës së saj dhe kushteve të tjera mbizotëruese të paspecifikuara, tha zyrtari.

Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabdi, tha javën e kaluar se Teherani po hartonte një protokoll me Omanin për t’u kërkuar anijeve të marrin leje dhe licenca për të kaluar Ngushticën, duke thënë se kjo kishte për qëllim lehtësimin dhe jo kufizimin e tranzitit.

Omani tha se kishte zhvilluar bisedime me Iranin mbi opsionet për të siguruar tranzit të qetë, por nuk tha nëse ishte arritur ndonjë marrëveshje.

Një numër i vogël anijesh kanë kaluar nëpër Ngushticë që kur Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit e bllokuan atë në fillim të luftës, duke qëlluar mbi disa anije në Gjirin Persik.

Ka pasur raportime për të paktën një pagesë prej 2 milionë dollarësh që është bërë për një anije që të kalojë Ngushticën.

Asnjë veprim i tillë i njëanshëm për të kërkuar tarifa për të kaluar një ngushticë nuk është bërë në historinë moderne, thanë zyrtarët e industrisë së transportit detar.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të hënën se trafiku i lirë i naftës përmes Ngushticës duhet të jetë pjesë e çdo marrëveshjeje paqeje me Iranin.

Shtetet e Gjirit që mbështeten në eksportet e energjisë përmes Ngushticës janë veçanërisht të shqetësuara.

Emiratet e Bashkuara Arabe thanë në fundjavë se rruga ujore “nuk mund të mbahet peng nga asnjë vend” dhe se lundrimi i lirë duhet të jetë pjesë e çdo zgjidhjeje të luftës.

Ministria e Jashtme e Katarit tha se të gjitha vendet në rajon kanë të drejtë ta përdorin Ngushticën lirisht dhe çdo diskutim rreth mekanizmave të ardhshëm financiar duhet të presë deri pas rihapjes së saj.