Artistë të rinj shqiptarë mes arbëreshëve të Italisë për të rilidhur fillin e kujtesës

Nga 6 korriku deri më 3 gusht 2026, fshati i Spezzano Albanese (Spixana) do të bëhet skena e një rikthimi në origjinë që tejkalon kufijtë gjeografikë. Me projektin “Street Arb”, katër talente të reja artistike që vijnë nga Shqipëria do të bëjnë ndalesë në zemrën pulsuese të komunitetit arbëresh në rajonin e Kalabrisë, në Itali, duke shndërruar një rezidencë artistike normale në një urë të gjallë midis tokës së origjinës dhe diasporës historike.

Nuk bëhet fjalë për një nismë të thjeshtë të rigjenerimit urban përmes artit rrugor (street art). Artistët, duke u zhytur në indin social dhe historik të Spezzano Albanese, do të kenë detyrën që të interpretojnë vizualisht një lidhje që nuk është shuar kurrë, të bërë nga tradita, gjuhë dhe kujtime të ruajtura me xhelozi për shekuj me radhë.

Arti urban bëhet, në këtë rast, një gjuhë universale për të treguar një histori të përbashkët. Të shohësh artistë të rinj shqiptarë që dialogojnë me trashëgimtarët e diasporës do të thotë të shndërrosh muret e qendrës sonë historike në dëshmitarë të heshtur të një identiteti që nuk ka reshtur kurrë së pulsuari, pavarësisht distancës dhe kohës.

Rezidenca propozohet si një moment shkëmbimi të thellë: entuziazmi dhe vizioni bashkëkohor i artistëve të rinj do të shkrihen me reziliencën kulturore të arbëreshëve. Rezultati do të jetë një trashëgimi artistike që jo vetëm pasuron fshatin nga pikëpamja estetike, por sanksionon zyrtarisht një kapitull të ri në historinë shekullore që bashkon pazgjidhshmërisht Shqipërinë dhe komunitetet e saj historike në Itali.

Nisma, e organizuar nga Shoqata Regno d’Arbëria në kuadër të projektit të marketingut territorial të quajtur Expo Arbëria, financohet nga Bashkimi Evropian dhe zbatohet nga Goethe-Institut.