Në vitin 2025, dëshira e francezëve për t’u larguar nga vendi arriti në një nivel rekord

Sipas një studimi të Gallup të publikuar të hënën, besimi në institucionet franceze ka rënë ndjeshëm këtë vit, ndërsa dëshira për t’u larguar nga Franca vetëm është rritur. Euronews foli me disa francezë që jetojnë jashtë vendit, si edhe me persona që po mendojnë të emigrojnë, për përvojat e tyre.

Julien* u largua nga Parisi në dhjetor. “Nuk ndihesha më i lumtur në Francë,” tha sipërmarrësi i restoranteve, i cili tani është i bazuar në Tbilisi, kryeqytetin e Gjeorgjisë.

Në restorantin e tij, Julien kishte vënë re një rënie të qartë të numrit të klientëve këtë vit. “Kam humbur shumë klientë këtë vit. Njerëzit nuk kanë më mundësi të dalin dhe të shpenzojnë si më parë,” i tha ai Euronews-it.

Sipas tij, ka “mungesë mundësish” për sipërmarrësit, “një barrë tatimore monstruoze në Francë” dhe mbi të gjitha “një atmosferë shumë të keqe në përgjithësi”.

Antoine, një inxhinier në sektorin e mallrave luksoze në kryeqytetin francez, e ndan këtë ndjenjë shqetësimi, edhe pse ende nuk ka hedhur hapin për t’u larguar.

Ai tha se e “adhuron” qytetin e tij, ku ka lindur dhe punon, por shtoi se ndien një dëshirë gjithnjë e më të fortë për t’u larguar.

Në Kanada, tha ai, kishte rizbuluar “një lloj pranimi të tjetrit” që nuk e ndiente më në Francë.

Në Francë, u ankua ai, “ka shumë urrejtje mes njerëzve”. “Njerëzit preferojnë t’i tërheqin njëri-tjetrit këmbën, sesa të ndihmojnë njëri-tjetrin,” shtoi ai.

Nga ana materiale, pavarësisht një karriere në menaxhim, Antoine i tha Euronews-it se ka arritur në një ngërç: pa një trashëgimi, shpjegon ai, nuk mund të blejë një shtëpi të tijën ose madje as të “jetojë në qytetin ku kam lindur”.

Dëshmitë pasqyrojnë një gjendje më të përgjithshme pakënaqësie: sipas një sondazhi të Gallup të publikuar të hënën, më shumë se një e katërta e francezëve po mendojnë të shpërngulen përgjithmonë jashtë vendit.

Kjo rritje e ndjeshme, e paprecedentë për gati 20 vjet, vjen pas një rënieje të fortë të besimit në institucionet dhe një klime politike të perceptuar si gjithnjë e më ankth-nxitëse.

Një rënie masive e besimit

Në një kontekst të paqëndrueshmërisë së madhe politike dhe pesimizmit të vazhdueshëm ekonomik, kjo rënie reflektohet në një dëshirë masive për të shkuar diku tjetër.

Sipas institutit, 27% e të rriturve në Francë thonë se do të dëshironin të shpërnguleshin përgjithmonë jashtë vendit nëse do të kishin mundësinë, nga 11% vitin e kaluar.

Një rritje spektakolare, e rrallë në shkallë globale, që e vendos Francën mes vendeve me rritjen më të madhe vjetore të dëshirës për emigrim që nga koha kur instituti nisi ta bënte këtë pyetje në vitin 2007.

Pas disa vitesh stabiliteti relativ, besimi në qeverinë kombëtare ra në 29%, një rënie prej 13 pikësh brenda një viti.

Besimi në sistemin gjyqësor (50%) dhe në institucionet financiare (42%) gjithashtu ra ndjeshëm. Në vitin 2025, asnjë shtet tjetër anëtar i BE-së nuk regjistroi një rënie mesatare të krahasueshme në këta tregues.
Sipas Benedict Vigers, redaktor i lartë i Gallup në Francë, besimi në institucionet franceze zakonisht mbetet i qëndrueshëm nga një vit në tjetrin.
Që nga ardhja në pushtet e Presidentit Emmanuel Macron në vitin 2017, ai madje ishte përmirësuar, tha Vigers. Por i gjithë ky progres është fshirë brenda vetëm 12 muajve, vuri në dukje ai.

Kaos politik dhe mungesë perspektive
Kjo humbje besimi vjen në një moment paqëndrueshmërie të madhe politike. Që nga shpërndarja e papritur e parlamentit në qershor 2024, Macron ka pasur një kryeministër pas tjetrit, të gjithë të përballur me mungesën e një shumice parlamentare.
Propozimet buxhetore kanë shkaktuar mocione të përsëritura mosbesimi, duke ushqyer paralizën politike.

Si pasojë, popullariteti i Macron-it ka pësuar rënie. Në vitin 2025, vlerësimi i tij do të bjerë në 28%, niveli më i ulët ndonjëherë dhe shumë larg nga 61% i regjistruar në vitin e tij të parë në detyrë, sipas Gallup. Ndërsa vlerësimi i Macron-it mbetet pak më i lartë se ai i François Hollande në fund të mandatit të tij, erozioni i besimit është i qartë.

Në planin ekonomik, pesimizmi është i përhapur: 67% e francezëve besojnë se situata e tyre po përkeqësohet, krahasuar me vetëm 21% që shohin përmirësim.
Që nga viti 2015, Franca ka qenë një nga vendet më pesimiste ekonomikisht të OECD-së, menjëherë pas Greqisë.

Për Julien-in, ky klimë politike ka peshuar po aq sa vështirësitë ekonomike. Ai përshkroi “të gjithë paqëndrueshmërinë në nivel qeveritar” dhe ndjesinë se “popullsia nuk është më në një mendje me organet politike dhe qeverinë”.

Qëndro, ik apo kthehu

Për Antoine-in, shqetësimet përqendrohen gjithashtu te e ardhmja politike. Sipas tij, klima ishte “jashtëzakonisht e zymtë”, duke e bërë atë “shumë të shqetësuar për zgjedhjet presidenciale të vitit 2027”, për shkak të rritjes së së djathtës ekstreme.

Adèle, nga ana tjetër, tashmë është larguar. Në vitin 2024, ajo u zhvendos nga Lyoni në Leipzig në Gjermani për të nisur një ndryshim karriere.
Ajo shpjegoi se në Francë, rikthimi në shkollë dhe ndryshimi i fushës — nga drejtësia në ilustrim — dukej “më pak i realizueshëm, më pak i inkurajuar, më i stigmatizuar”, ndërsa në Gjermani “rrugët e karrierës janë më fleksibile”.

Megjithatë, lidhja me Francën mbetet e fortë. Ajo foli për një nostalgji të vazhdueshme për gjuhën, kulturën, peizazhet që mund ta çojë një ditë të kthehet.

Por udhëtimet e saj të fundit në atdhe i kanë “ringjallur zemërimin”, shpjegoi ajo. Pas pjesëmarrjes në një demonstratë në shtator, ajo thotë se u ndje “e terrorizuar” nga “dhuna e represionit”, e cila e bëri “shumë të shqetësuar”, veçanërisht “si një grua queer”.

Hadrien dhe Sophie morën rrugën e kundërt. Pas disa vitesh në Toronto, ky çift bankierësh u kthye për të jetuar në Paris.

“Franca nuk është perfekte,” pranuan ata, por “as nuk jemi aq keq në Francë”.

Ata theksuan se në Kanada “paguan po aq tatim mbi të ardhurat, por jeta është shumë e shtrenjtë”, ndërsa në Francë gëzojnë më shumë pushime dhe një kosto jetese më të përputhshme me jetën e tyre të përditshme.

“Ende jetojmë në një vend të bukur,” shtuan ata, duke ndjerë se diskursi mbizotërues ndonjëherë tenton të ekzagjerojë errësirën dhe pesimizmin.

Clément, nga ana tjetër, nuk e sheh veten duke u kthyer. Pasi u largua për t’u vendosur në Toronto në vitin 2023, ai thotë se është thellësisht “i neveritur” nga situata politike franceze, duke e përshkruar atë si “një rrëmujë të pakuptimtë” dhe duke ndjerë se përfaqësohet nga udhëheqës që nuk janë si ai.
“Është arritur një pikë kthese,” tha ai. “Përçarja është vërtet e dukshme.”

Sipas Gallup, lidhja mes mosbesimit institucional dhe dëshirës për t’u larguar është e qartë: gati gjysma e francezëve me pak ose aspak besim në institucione raportojnë se duan të largohen nga vendi, krahasuar me një përqindje shumë më të vogël te ata që ruajnë besim të lartë.

Me përfundimin e mandatit të dytë dhe të fundit presidencial të Macron-it në vitin 2027, sfida për pasardhësin e tij do të jetë e jashtëzakonshme, duke filluar me rindërtimin e besimit publik tashmë të gërryer.