Negociata SHBA-Iran në Gjenevë, Teherani propozon një ndalim të përkohshëm të pasurimit të uraniumit

Negociatat indirekte midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit mbi programin bërthamor të Teheranit janë duke u zhvilluar në Gjenevë, me një zyrtar të lartë iranian që tha se një marrëveshje mund të arrihet nëse Uashingtoni ndan “çështjet bërthamore nga ato jo-bërthamore”.

Bisedimet po zhvillohen në hijen e forcimit të pranisë ushtarake amerikane në rajon, pas një urdhri përkatës nga Donald Trump. Sipas zyrtarit iranian, negociatat janë “intensive dhe serioze”, por ka ende çështje të pazgjidhura që duhet të zgjidhen kur të rifillojnë kontaktet. Nga ana e Teheranit, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme përsëriti se e drejta e Iranit për përdorimin paqësor të energjisë bërthamore duhet të njihet dhe sanksionet të hiqen.

Në të njëjtën kohë, një zyrtar tjetër iranian tha se pasurimi i uraniumit është një “e drejtë sovrane” e Iranit, por me një dispozitë për pezullimin e tij të përkohshëm për një periudhë të kufizuar kohore, një kusht i përfshirë në propozimin e paraqitur nga Teherani delegacionit amerikan.

Iraniani tha se “në zgjidhjen e propozuar nga Irani në Gjenevë nuk ka asnjë referencë për sistemet raketore dhe programet mbrojtëse të vendit”. Në këtë mënyrë, Teherani hedh poshtë çdo përpjekje për të zgjeruar axhendën përtej çështjes bërthamore.

Në të njëjtën kohë, pala iraniane hedh poshtë plotësisht parimin e “ndërprerjes së plotë dhe të përhershme të pasurimit”, si dhe çmontimin e objekteve bërthamore ose transferimin e rezervave të uraniumit jashtë vendit. Siç theksoi ai, kërkesa të tilla nuk janë të pranueshme për Teheranin.

Propozimi që është paraqitur parashikon reduktimin e rezervave të uraniumit në nivele më të ulëta pasurimi, nën mbikëqyrjen e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike. Sipas tij, “boshti kryesor i propozimit është transparenca e plotë nën mbikëqyrjen e Agjencisë”.

Ai shtoi gjithashtu se plani përfshin edhe një dimension të interesave të përbashkëta, “veçanërisht në sektorin ekonomik”, duke sugjeruar që heqja e sanksioneve dhe bashkëpunimi ekonomik janë një element qendror i propozimit. “Propozimi i Iranit në Gjenevë është politikisht serioz dhe teknikisht inovativ dhe përfshin të gjithë elementët e nevojshëm për një marrëveshje të menjëhershme” , tha ai.