Ngërçi në Hormuz rrit rrezikun e rikthimit në luftë të hapur mes SHBA dhe Iranit

Tensionet mes SHBA-ve dhe Iranit po hyjnë në një fazë të re të rrezikshme, ndërsa përplasja për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit po kthehet në pikën kyçe të krizës në Gjirin Persik.

Sipas një analize të Jeremy Bowen, armëpushimi i vendosur katër javë më parë po tregon shenja dobësimi, ndërsa përpjekjet diplomatike mes palëve kanë ngecur, duke rritur rrezikun e një rikthimi në luftë të plotë.

Bisedimet e fundit mes përfaqësuesve amerikanë dhe iranianë në Islamabad nuk prodhuan rezultat, ndërsa ndërmjetësimi i Pakistan nuk ka sjellë përparim të dukshëm.

Në qendër të krizës mbetet Ngushtica e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme detare për transportin global të naftës dhe gazit. Deri në fund të shkurtit, kalimi ishte i lirë, por pas sulmeve të SHBA-ve dhe Izraelit ndaj Iranit, Teherani ka përdorur kontrollin mbi këtë zonë si mjet presioni strategjik dhe ekonomik.

Sipas ministrit të Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, nuk do të ketë rikthim në status quo-në e mëparshme, një deklaratë që sinjalizon vijimin e tensioneve.

Ndërkohë, Donald Trump ka urdhëruar marinën amerikane të shoqërojë anije tregtare në Ngushticën e Hormuzit, një lëvizje që synon garantimin e lirisë së lundrimit, por që mund të provokojë reagime të reja nga Irani.

Kriza po ndikon drejtpërdrejt edhe në ekonominë globale, me rritje të çmimeve të energjisë dhe shqetësime për furnizimin me naftë, gaz dhe lëndë të para industriale. Ekspertët paralajmërojnë se një bllokim i zgjatur i Hormuzit mund të ndikojë edhe në zinxhirët globalë të ushqimit për shkak të mungesës së plehrave kimike.

Një tjetër pikë tensioni është Porti i Fujairah në Emiratet e Bashkuara Arabe, i cili është kthyer në objektiv strategjik për Iranin. Porti është jetik për eksportet energjetike të Emirateve, pasi lejon shmangien e Ngushticës së Hormuzit.

Në këtë sfond, analisti paralajmërojnë se çdo incident i ri mund të shkaktojë një spirale përshkallëzimi ushtarak, duke e kthyer rajonin në një tjetër vatër lufte me pasoja globale.