Rritja reale e GDP-së në Evropë, cilat vende u rritën më shumë në vitin 2025?

Spanja ka rritjen më të lartë reale të PBB-së midis ekonomive të mëdha, ndërsa Gjermania mbetet prapa. Euronews Business i shqyrton më nga afër shifrat, me ekspertë që shpjegojnë faktorët kryesorë.

Në vitin 2025, produkti i brendshëm bruto (PBB) real i BE-së u rrit me 1.5%. Kjo ishte më e lartë se 1.1% e regjistruar në vitin 2024 sipas Eurostat.

Pra, cilat vende regjistruan rritjen më të lartë reale të PBB-së? Dhe cilët faktorë shpjegojnë ndryshimet e mëdha në rritje në të gjithë Evropën?

Irlanda është një përjashtim i qartë me një rritje prej 12.3%, të cilën ekspertët e lidhin me praninë e kompanive të mëdha shumëkombëshe në vend.

“Rritja e PBB-së së Irlandës është tërësisht e shkëputur nga ajo që ndodh në vetë Irlandën. Ajo drejtohet tërësisht nga proceset ose praktikat e faturimit të kompanive të mëdha shumëkombëshe, kryesisht amerikane, dhe filialeve të tyre në Irlandë”, tha për Euronews Business Jacob Funk Kirkegaard, bashkëpunëtor i lartë në Bruegel.

Përveç Irlandës, dy ishuj të tjerë anëtarë të BE-së, Malta dhe Qiproja, regjistruan rritjen më të lartë me përkatësisht 4% dhe 3.8%.

Maqedonia e Veriut (3.5%), Kroacia (3.2%) dhe Bullgaria (3.1%) gjithashtu u rritën me më shumë se 3% në terma realë. Kjo do të thotë se ato tregojnë evolucionin e PBB-së pas heqjes së efektit të inflacionit.

“Në përgjithësi, shifrat tregojnë një rezultat të pritur në kuptimin që fillimisht vendet më të varfra u rritën më shpejt se ato më të pasura. Kjo është normale pasi disa nga këto ekonomi e kapitalizojnë dhe e përthithin teknologjinë”, tha për Euronews Business Miguel León-Ledesma nga Universiteti i Exeter.

Spanja më e larta, Gjermania më e ulëta

Midis katër ekonomive të mëdha të BE-së, Spanja regjistroi rritjen më të lartë reale të PBB-së me 2.8%, ndërsa Gjermania pati më të ulëtën me 0.2%.

Gjermania gjithashtu ndau pozicionin e fundit me Finlandën (0.2%) midis 32 vendeve evropiane me të dhëna të disponueshme.

Italia ishte gjithashtu afër kufirit të poshtëm me rritje prej 0.5%, ndërsa Franca regjistroi një rritje të moderuar prej 0.8%.

Kirkegaard theksoi ndikimin e “efekteve të vazhdueshme të shokut të dytë të Kinës” në shifrat e rritjes. Kjo i referohet rritjes së ndjeshme të eksporteve kineze në nivel global, jo vetëm në BE, por edhe në pjesën tjetër të botës.

“Kjo do të thotë që fuqitë tradicionale evropiane të eksportit, para së gjithash, sigurisht, Gjermania, në një masë më të vogël, Italia, por edhe disa nga vendet e tjera të Evropës Veriore, po e ndiejnë efektin e kësaj”, tha ai.

Ai vuri në dukje se nuk është për t’u habitur që në vitet e fundit Gjermania ka qenë prapa midis ekonomive të mëdha në zonën e euros, gjë që është shumë e ndryshme nga situata një dekadë më parë.

Kirkegaard theksoi se modeli i rritjes së Spanjës është gjithashtu relativisht i izoluar nga efektet e shokut nga Kina.

“Por gjithashtu qeveria spanjolle është në gjendje politikisht të zbatojë një politikë shumë të gjerë ose të hapur të imigracionit. Pra, popullsia spanjolle dhe popullsia në moshë pune vazhdon të rritet me shpejtësi. Dhe ky është një burim tjetër rritjeje këtu”, shtoi ai.

Popullsia u rrit nëpërmjet migrimit në Spanjë

León-Ledesma vuri në dukje se një pjesë e madhe e rritjes së vërejtur në disa nga këto ekonomi ndodh nëpërmjet krijimit të vendeve të punës.

Produktiviteti, prodhimi për punëtor ose për orë pune, është i ndenjur në disa nga këto ekonomi të mëdha. Kjo gjithashtu nënkupton paga të ndenjura.

“Përsëri në Spanjë, e cila është ekonomia e madhe me performancën më të mirë në BE në letër, prodhimi për punëtor ra me 0.3% dhe prodhimi për orë pune u rrit vetëm me 0.4%”, tha ai.

Ai shtoi gjithashtu se popullsia është zgjeruar ndjeshëm nëpërmjet migrimit, gjë që ndikon në PBB-në për person.

Sipas parashikimeve të OECD-së, ekonomia e Spanjës do të rritet me 2.2% në vitin 2026 në terma realë.

Kjo do të ishte më e larta midis pesë ekonomive më të mëdha të Evropës, shumë përpara Mbretërisë së Bashkuar me 1.2%.

Kirkegaard tha se një rritje e suksesshme në turizmin spanjoll ka mbështetur rritjen, një trend i vërejtur në të gjitha vendet mesdhetare.

Italia, ngjashëm me Spanjën, ka përfituar gjithashtu ndjeshëm nga NextGenerationEU, paketa e shpenzimeve të BE-së pas pandemisë.

Por është gjithashtu një vend që ka vuajtur disa nga pasojat e tronditjes së Kinës në tregjet globale të eksportit.

Ai nënvizoi se pavarësisht paqëndrueshmërisë së vazhdueshme politike në Francë, vendi ka qenë çuditërisht i qëndrueshëm.

Rritja nordike ndryshon

Ndërsa Danimarka shënoi një rritje të fortë prej 2.9%, vendet e tjera nordike patën norma më të ulëta, me Finlandën që renditej e fundit.

Suedia (1.5%) përputhet me mesataren e BE-së, ndërsa Islanda (1.3%) dhe Norvegjia (1.1%) shënuan rritje më të ulët.

A u sjell rritje ekonomike familjeve dobi?

Shifrat e rritjes nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht ndikimin në kushtet ekonomike të familjeve, të cilat maten me PBB-në për frymë.

Kirkegaard theksoi se një pjesë e konsiderueshme e rritjes së Spanjës vjen nga një popullsi në rritje. Kjo është arsyeja pse ekonomia kombëtare po zgjerohet.

“Kjo nuk përkthehet domosdoshmërisht në të ardhura më të larta për spanjollët individualë. Ata mund të marrin të njëjtën pagë, të njëjtat të ardhura, dhe sigurisht që nuk e ndiejnë këtë. Pra, ekziston një rrezik shumë i madh që të keni rritje më të lartë të PBB-së nga popullata më të mëdha, por në fakt në rënie”, tha ai./Euronews.com