Rusia përdor kërcënimin dhe spiunimin për të rekrutuar kundërshtarët në Evropë

Një grup i madh mesazhesh dhe regjistrimesh të rrjedhura ka zbuluar taktikat e shërbimeve sekrete ruse për të rekrutuar, presionuar dhe menaxhuar informatorë brenda komuniteteve opozitare që kanë ikur nga Rusia.

Dokumentet, të cilat u shpërndanë me POLITICO, japin një pasqyrë të rrallë mbi mënyrën se si FSB-ja dhe agjencitë e tjera të inteligjencës ruse përdorin intimidimin dhe manipulimin për të marrë informacion mbi kundërshtarët politikë.

Një nga rastet më të detajuara vjen nga një student 21-vjeçar nga Moska, me pseudonimin Ivan, i cili u kërcënua nga agjentët rusë pas kthimit nga një vizitë te prindërit e tij në vitin 2023. Agjentët i ofruan një zgjedhje të qartë: ose të bëhej informator i grupit opozitar Vesna, ose të përballej me burg deri në 15 vjet për pjesëmarrje në një grup “ekstremist”.

Mesazhet e rrjedhura tregojnë një metodë të njohur si “polici i mirë, polici i keq”, ku një agjent përpiqej të bindte Ivanin duke ofruar ndihmë dhe mbrojtje, ndërsa tjetri përdorte kërcënimin dhe presionin psikologjik. Agjentët kërkonin informacione jo vetëm mbi aktivitetet e Vesna-s, por edhe mbi rrjetet që ndihmonin emigrantët rusë në Evropë, duke përfshirë mësues gjuhësh dhe zyrtarë të ministrive të Jashtme.

Një nga mesazhet e agjentit paralajmëronte: “Don’t make me chase you” – “Mos më bëj të të ndjek”.

Ivan, megjithatë, arriti të luante një lojë të dyfishtë: ai raportonte informacion të rremë ose të padëmshëm dhe përdori dokumentet e siguruara për të ikur nga Rusia. Në fillim të 2025, ai arriti të mbërrijë në Spanjë, ku aktualisht pret azil.

Ekspertët theksojnë se ky lloj rekrutimi afatgjatë i informatorëve brenda komuniteteve opozitare është pjesë e strategjisë së Moskës për të mbajtur nën vëzhgim disidentët edhe jashtë vendit, duke përdorur presionin ndaj familjarëve dhe gjendjen e paqëndrueshme të emigrantëve.

Andrei Soldatov, ekspert i inteligjencës ruse, shprehet se për Kremlinin, madje edhe kundërshtarët në ekzil mund të përbëjnë kërcënim politik në të ardhmen.

Rastet e rekrutimit, si ai i Ivanit apo i Igor Rogov në Poloni, kanë krijuar një atmosferë mosbesimi brenda komuniteteve opozitare. Aktivistët dhe politikanët opozitarë, si Anastasia Shevchenko, vënë në dukje se “mosdija se kujt mund t’i besosh e bën të pamundur punën”.

Ekspertët evropianë paralajmërojnë se shërbimet e inteligjencës duhet të jenë të vigjilencës së lartë për të mbrojtur emigrantët rusë nga infiltrimi, por gjithashtu të lehtësojnë integrimin e tyre në shoqëritë pritëse, pasi integrimi është “vaksina më e mirë kundër aktivitetit të paligjshëm”, sipas Kirill Shamiev nga Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë.

Kjo rrjedhje mesazhesh ofron një pamje të rrallë mbi manipulimin, intimidimin dhe spiunimin që shërbimet sekrete ruse përdorin për të mbajtur nën kontroll kundërshtarët edhe jashtë kufijve të vendit.