150 organizata ndërkombëtare nënshkruajnë manifestin, kërkojnë ndalimin e HEC-eve të reja në Europë

Pas Ditës Botërore të Migrimit të Peshqve, 150 OJF janë bashkuar për t’i bërë thirrje institucioneve të BE që t’i japin fund financimit publik për projektet e reja të hidrocentraleve në Evropë.

“Ndërtimi i hidrocentraleve të reja bie në kundërshtim me qëllimet për biodiversitetin e Marrëveshjes së Gjelbër Evropiane, duke pasur parasysh kontributin e vogël që hidrocentralet e reja do të sillnin në tranzicionin e energjisë, krahasuar me dëmin mjedisor që ato shkaktojnë,” thuhet në njoftimin e EcoAlbania, një organizate shqiptare të fokusuar tek mbrojtja e lumenjve në Shqipëri.

Fondi Botëror i Botës së Egër, WWF, së bashku me nënshkruesit e këtij manifesti si Climate Action Network Europe dhe BirdLife kërkojnë që investimet publike të ridrejtohen drejt përmirësimit të hidrocentraleve ekzistuese, masave të efikasitetit të energjisë dhe alternativave të energjisë së rinovueshme me ndikim më të ulët, si energjia e erës dhe e diellit.

Mobilizimi i OJF-ve vjen disa muaj pas analizës së fundit, ku u gjet se 93% e peshqve migrues evropianë të ujërave të ëmbël janë zhdukur që nga viti 1970, pjesërisht për shkak të energjisë hidrike.

Ndërsa 91% e hidrocentraleve ekzistuese dhe të planifikuara në Evropë konsiderohen ‘të vogla’ – që do të thotë se kanë një kapacitet nën 10MW – dhe kontribuojnë pak në skemën e energjisë, por ndikimet e tyre në mjedis janë dramatike.

Nëse këto hidrocentrale ndërtohen, ato do të shkatërrojnë lumenjtë e fundit të egër në Evropë dhe do të degradojnë më tej ekosistemet e ujërave të ëmbël.

“Financimi i vazhdueshëm i projekteve të reja të hidrocentraleve nga Komisionit Evropian dhe institucionet financiare evropiane  kundërshton plotësisht ambiciet e Strategjisë së Biodiversitetit të BE-së dhe qëllimin e saj për të riparuar 25,000 km të lumenjve me rrjedhë të lirë. Heqja e mjeteve dhe stimujve të financimit për projekte të reja hidroenergjitike është një hap gjithnjë e më urgjent drejt kthimit të uljes humbjes së biodiversitetit në BE, përmbushjes së objektivave të përcaktuara nga Direktiva Kuadër e Ujit dhe mbështetja e Marrëveshjes së Gjelbër Evropiane,” – tha Andreas Baumüller, shef i burimeve natyrore në Zyrën e Politikave Evropiane në WWF.

Ndërkaq, Alex Mason, Zyrtar i Lartë i Politikave, Klimës dhe Energjisë në WWF shtoi: “Ne kemi nevojë të kalojmë urgjentisht në një sistem 100% të energjisë së rinovueshme. Por kontributi që hidrocentralet e reja mund të japin është i parëndësishëm krahasuar me dëmin ekologjik masiv që do të shkaktojë. Në vend të kësaj, ne duhet të investojmë në erë dhe diell, duke marrë parasysh fleksibilitetin e kërkesës dhe kapacitetin ruajtës.”

Manifesti bën thirrje për:  

• Fundin e subvencionimit nga BE për hidrocentralet e reja të të gjitha madhësive, duke përfshirë politikën rajonale dhe fondet e Projekteve me Interes të Përbashkët.
• Fundin e financimimeve nga Banka Evropiane të Investimeve dhe Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim për të gjitha hidrocentralet e reja në Evropë.
• Përjashtimin e të gjithë hidrocentraleve të reja nga lista e projekteve të energjisë së rinovueshme të pranueshme për Ndihmën Shtetërore.
• Fondet publike për hidrocentralet e reja të rialokohen për restaurimin e ekosistemeve, projektet e heqjes së digave, veçanërisht aty ku digat janë të vjetruara, dhe drejt energjive të tjera të rinovueshme si era dhe energjia diellore

Lista e organizatave që kanë nënshkruar manifestin.