Pse njerëzit e varfër në Evropën Perëndimore jetojnë më gjatë se amerikanët e pasur

3 Prill 2025 | 10:40

Shkalla e mbijetesës për amerikanët e pasur ka qenë në të njëjtin nivel me njerëzit më të varfër në Evropën veriore dhe perëndimore, dhe për disa grupe, edhe më e ulët se për evropianët lindorë, zbulon një studim i ri.

Sipas studimit, evropianët e varfër mund të presin të jetojnë të paktën aq gjatë sa amerikanët e pasur dhe, në disa raste, edhe më gjatë.

Studimet kanë treguar se shëndeti dhe jetëgjatësia shpesh lidhen me pasurinë, pasi kjo rrit aksesin në mundësi si arsimi, punësimi i mirë, ushqimi i shëndetshëm dhe kujdesi mjekësor.

Megjithatë, në disa raste, njerëzit më të varfër në vende si Holanda dhe Franca kanë një jetëgjatësi më të madhe se amerikanët e pasur, sipas këtij studimi të botuar në New England Journal of Medicine.

Analiza dhe metodat e studimit

Studimi ka përfshirë më shumë se 74,000 individë nga SHBA dhe 16 vende evropiane, të cilët ishin midis 50 dhe 85 vjeç në vitin 2010. Studimi ka ndjekur mbijetesën e tyre deri në vitin 2022. Evropianët janë ndarë në tre grupe:

  1. Evropa veriore dhe perëndimore (Austria, Belgjika, Danimarka, Franca, Gjermania, Holanda, Suedia, Zvicra)

  2. Evropa Jugore (Itali, Portugali, Spanjë)

  3. Evropa Lindore (Republika Çeke, Estoni, Hungari, Poloni, Slloveni)

Rezultatet treguan se shkalla e vdekjeve në SHBA ishte 6.5 për 1000 gjatë periudhës së studimit, krahasuar me normat 2.9 në Evropën Veriore dhe Perëndimore, 4.9 në Evropën Jugore dhe 5.8 në Evropën Lindore.

Hendeku i shëndetit dhe pasurisë

Studimi nxorri në pah një lidhje midis shëndetit dhe pasurisë kudo, por një dallim i dukshëm ishte fakti se hendeku shëndetësor midis më të pasurve dhe më të varfërve ishte më i madh në SHBA sesa në çdo vend tjetër evropian.

Njerëzit më të varfër në SHBA kishin normat më të ulëta të mbijetesës në të gjithë botën dhe vdisnin më të rinj se homologët e tyre evropianë. Edhe amerikanët më të pasur kishin norma më të ulëta të mbijetesës se shumë evropianë të pasur. Për shembull, amerikanët e pasur kishin shkallë mbijetesë të ngjashme me ata më të varfër në Evropën Veriore dhe Perëndimore, si dhe me evropianët lindorë.

Shpjegimi për këtë dallim

Ky hendek i shëndetit dhe jetëgjatësisë është një kujtesë e fortë se, edhe njerëzit më të pasur në SHBA, nuk janë të mbrojtur nga faktorët sistemikë që ndikojnë në jetëgjatësinë, siç është hendeku i pasurisë dhe mungesa e aksesit në kujdes shëndetësor. Irene Papanicolas, ekonomiste shëndetësore në Universitetin Brown dhe drejtore e studimit, shpjegoi: “Hendeku i pasurisë në SHBA është më ekstrem se pothuajse çdo vend tjetër të zhvilluar dhe kjo ka ndikim të thellë në shëndetin dhe jetëgjatësinë e qytetarëve.”

Në SHBA, të pasurit mund të kenë më shumë para, por marrëdhënia midis pasurisë dhe shëndetit është e lidhur me diferencën në pasuri brenda një shoqërie. Hendeku i pasurisë në SHBA është më i thellë dhe ka një ndikim të konsiderueshëm në aksesin në shërbime shëndetësore dhe kushte jetese më të mira.

Për të shpjeguar këtë, studiuesit sugjerojnë se struktura sociale dhe shërbimet shëndetësore janë më të dobëta në SHBA, dhe kjo mund të ndihmojë për të kuptuar pse më të varfrit në SHBA kanë shkallë më të ulët mbijetesë se ata në Evropë.

LEXONI GJITHASHTU:

Home Kryefaqja
Shiko në: YouTube
Lajme të Sugjeruara

Ambasadori francez: Franca do t’i japë Ukrainës avionë luftarakë Rafale dhe Mirage 2000-5 

Avionët luftarakë Rafale të Francës do t’i shtohen së shpejti flotës së Forcave Ajrore të Ukrainës, shkroi ambasadori francez në Suedi, Thierry Carlier, në X....
16:57 | 04/06/2026

Disa të plagosur nga shembja e ingranazhit të hundës së një avioni në Frankfurt (VIDEO)

Disa anëtarë të stafit u plagosën kur ingranazhi i hundës së një avioni i linjës 787 u rrëzua papritur në një portë në aeroportin e...
16:28 | 04/06/2026

Autorja e nominuar për çmimin Oscar, Marjane Satrapi ndërron jetë në moshën 56-vjeçare

Autorja, regjisorja, ilustratorja dhe aktivistja franko-iraniane Marjane Satrapi, e njohur për serinë e saj të romaneve grafike dhe filmin Persepolis, ka vdekur në moshën 56...
16:14 | 04/06/2026