Evropa e “ngrirë”, SHBA dhe Rusia përgatiten për bisedimet e Alaskës

Derisa Evropa të jetë në gjendje të mbrojë veten, nuk ka gjasa të ftohet në një dialog midis fuqive të mëdha, kanë thënë ekspertët për Euronews.

Mënjanimi i Evropës nga takimi në Alaskë midis Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, dhe Presidentit rus, Vladimir Putin, do të thotë se kontinenti është përjashtuar nga një takim kritik për sigurinë e tij, sipas profesorit të së drejtës së BE-së, Alberto Alemanno.

Takimi i propozuar në Alaskë do të jetë ballafaqimi i parë mes presidentëve të SHBA-së dhe Rusisë që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Por nuk ka plane që udhëheqësit evropianë të marrin pjesë, gjë që ngre pikëpyetje për peshën e diplomacisë së BE-së në skenën botërore.

Për Alemannon, profesor në HEC Paris, kjo është një shenjë e qartë se Evropa po lihet mënjanë.

“Takimi i Alaskës mund të ofrojë një moment tjetër të së vërtetës për Evropën, sepse Bashkimi Evropian e gjen veten jashtë asaj që mund të jetë përpjekja më e rëndësishme për paqe që nga fillimi i luftës, me Trumpin dhe Putinin që do të takohen pa asnjë udhëheqës evropian të ftuar zyrtarisht në tryezë,” tha Alemanno.

Ai shtoi se Evropa po përqendron përpjekjet për të siguruar një vend në tryezën e negociatave përmes Presidentit ukrainas, Volodymyr Zelenskyy.

Por kërcënimet e fundit të SHBA-së për të tërhequr financimin nga përpjekjet mbrojtëse të Ukrainës e bëjnë Evropën të kujdesshme dhe pajtuese.

“BE-së duket se i mungon ndikimi në ftesën e SHBA-së për të marrë pjesë ose për t’u dëgjuar, thjesht sepse dëgjuam nga Zëvendëspresidenti Vance se SHBA-ja është gati të heqë dorë nga mbështetja për Ukrainën nëse Bashkimi Evropian nuk ndërhyn.

Në një farë mënyre, udhëheqësit evropianë janë të zënë midis një situate të vështirë. Nëse tregojnë shumë angazhim ndaj Ukrainës, mund të përfundojnë të vetmuar; por nëse e lënë të shkojë, Ukraina do të përfundojë me një marrëveshje shumë të keqe,” tha ai.

Profesori shtoi se Evropa pranon nënshtrimin me qëllim që të marrë garanci sigurie nga Trump.

“Kjo është jashtëzakonisht e ndërlikuar dhe frustruese për t’u parë nga miliona evropianë që do të donin të shihnin udhëheqësit e tyre të flisnin me një zë më të fortë, në vend që të pranonin, edhe një herë, më shumë imponime, më shumë kërcënime, më shumë nënshtrim ndaj kësaj administrate amerikane – në një moment kur ky negocim mund të riformësonte në thelb sigurinë evropiane, pa një kontribut domethënës nga Evropa,” shtoi ai.

Jacob Kirkegaard, ekspert në grupin e mendimit Bruegel, pajtohet se Evropa po paguan çmimin për dobësinë e saj në fushën e mbrojtjes.

“Po paguajmë çmimin e paaftësisë sonë për të mbrojtur veten dhe për të mbështetur në mënyrë adekuate Ukrainën.

Dhe kjo do të thotë që, kur nuk ke pushtet të vërtetë, nuk do të ftohesh në këtë takim,” tha Kirkegaard.

Ai shtoi se, edhe nëse Trump dhe Putin bien dakord, marrëveshjet nuk mund të zbatohen kundër vullnetit të Ukrainës dhe Evropës.

Sipas tij, çdo marrëveshje që dëmton interesat e sigurisë së Evropës do të dëmtonte edhe vetë NATO-n.

“Nëse SHBA-ja – si fuqia kryesore e sigurisë së NATO-s – nënshkruan një marrëveshje të favorshme për antagonistin e drejtpërdrejtë ushtarak të NATO-s, Rusinë, atëherë NATO është e vdekur, është varrosur dhe ka mbaruar,” tha Kirkegaard.

“Problemi ynë është se nuk jemi të aftë ta ndalim Rusinë vetë”, shtoi ai.

Përpara bisedimeve, Donald Trump deklaroi se një marrëveshje armëpushimi mund të përfshijë shkëmbim territoresh midis Ukrainës dhe Rusisë – një sugjerim i refuzuar kategorikisht nga Presidenti ukrainas Zelenskyy dhe i kundërshtuar fuqishëm nga udhëheqësit evropianë në një deklaratë të lëshuar të dielën.

Kryediplomatja e BE-së, Kaja Kallas, thirri një takim të jashtëzakonshëm, joformal dhe virtual të ministrave të jashtëm të BE-së të hënën, për të diskutuar situatën.

LEXONI GJITHASHTU:

• Takimi Trump–Putin në Alaskë, fati i ftesës për Zelenskyn mbetet i paqartë
• Aleatët evropianë të Ukrainës: Bisedimet e paqes duhet të përfshijnë Kievin