Nga Potsdami te Gjeneva, historia e takimeve mes liderëve amerikanë dhe rusë

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, marrëdhëniet mes presidentëve amerikanë dhe udhëheqësve sovjetikë e më vonë rusë janë karakterizuar nga një sërë takimesh që kanë reflektuar dinamika të ndryshme të politikës ndërkombëtare.

Në periudha të tensionuara apo përpjekjesh për bashkëpunim, këto samite kanë pasur rol kyç në formësimin e sigurisë globale.

Takimi i parë ndodhi në vitin 1945 gjatë Konferencës së Potsdamit, ku presidenti amerikan Harry Truman dhe lideri sovjetik Josif Stalin diskutuan për riorganizimin e botës pas luftës. Vitet ’60 sollën takime mes John F. Kennedy dhe Nikita Hrushovit, përfshirë Samitin e Vjenës në 1961. Edhe pse komunikimi u forcua, kriza e raketave në Kubë nuk u shmang.

Dekada e ’70-ës shënoi një fazë afrimi midis dy fuqive. Presidentët Nixon dhe Carter zhvilluan takime me Leonid Brezhnevin, duke nënshkruar marrëveshjet SALT I dhe SALT II për kufizimin e armëve bërthamore. Në vitet ’80, Ronald Reagan dhe Mihail Gorbaçov mbajtën katër samite, përfshirë atë të vitit 1987, që solli marrëveshjen për eliminimin e raketave me rreze të mesme. Më 1991, George H. W. Bush dhe Gorbaçov shpallën zyrtarisht përfundimin e Luftës së Ftohtë.

Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, dialogu vazhdoi në një formë më të rezervuar. Takimet mes Bill Clinton dhe Boris Jelcinit trajtuan tranzicionin demokratik në Rusi. Më 2001, presidenti George W. Bush u takua me Vladimir Putinin për të diskutuar luftën kundër terrorizmit. Në 2009, Barack Obama dhe Dmitri Medvedev u përpoqën të rifillonin bashkëpunimin dypalësh. Ndërkohë, takimet e Donald Trump me Putinin, veçanërisht samiti i Helsinkit në vitin 2018, u shoqëruan me kritika dhe debat të gjerë.

Më 16 qershor 2021, Joe Biden dhe Vladimir Putin u takuan në Gjenevë për të diskutuar çështje të sigurisë kibernetike, të drejtave të njeriut, situatën në Ukrainë dhe kontrollin e armëve. Takimi u vlerësua si konstruktiv, por nuk prodhoi marrëveshje të prekshme.

Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, komunikimi direkt mes dy shteteve është ndërprerë, duke rikthyer një atmosferë të ngjashme me kohët më të ftohta të marrëdhënieve mes Lindjes dhe Perëndimit.

LEXONI GJITHASHTU: 

• Trump i përgjigjet gazetarëve në avionin presidencial: Nuk do ketë biznes me Putin
• Lavrov flet për takimin Trump-Putin: Do të flasim qartë, Moska nuk bën hamendësime