Kryeministri polak: Shpërthimi në hekurudhë ishte sabotim i paprecedentë

Kryeministri i Polonisë ka deklaruar se një shpërthim në një linjë hekurudhore që çon drejt kufirit me Ukrainën këtë fundjavë u shkaktua nga “një akt sabotimi i paprecedentë”, dhe u zotua të kapë përgjegjësit “pavarësisht se kush i mbështet ata”.

Duke vizituar vendngjarjen këtë mëngjes, Donald Tusk tha se dëmtimi i shkaktuar shinarëve të hekurudhës të dielën ishte i qëllimshëm dhe me shumë gjasë synonte hedhjen në erë të trenit. Ai shprehu lehtësim që nuk pati viktima.

Duke folur më vonë në Varshavë, pas një mbledhjeje urgjente të zyrtarëve të sigurisë, ministri i shërbimeve speciale të Polonisë tha se kishte një “mundësi shumë të lartë” që shpërthimi të ishte kryer me urdhër të “shërbimeve të huaja”.

Ai nuk e përmendi drejtpërdrejt Rusinë, por Polonia ka përjetuar një seri sulmesh të mëdha zjarrvënëse dhe sabotimesh vitet e fundit, përfshirë shpërthime me paketa, që i konsideron pjesë të luftës hibride të Moskës kundër Perëndimit.

Rrjeti hekurudhor i Polonisë është një pjesë kritike e linjave të furnizimit ushtarak për Ukrainën fqinje, si edhe një rrugë për civilët që hyjnë dhe dalin nga vendi.

Hetuesit po shqyrtojnë edhe një incident të dytë që ndodhi më poshtë në të njëjtën linjë të dielën, ku një tren plot me pasagjerë u detyrua të ndalonte menjëherë. Mendohet se është “shumë e mundshme” një tjetër rast sabotimi – megjithëse jo një shpërthim.

“Këto ngjarje tregojnë se njerëzit pas tyre kanë vendosur të nisin një fazë të re të kërcënimit ndaj infrastrukturës hekurudhore,” tha ministri i Shërbimeve Speciale, Tomasz Siemoniak.

Rusia gjithmonë mohon çdo rol në sulme të tilla.

Dëmtimi pranë Mika-s, rreth 100 km në juglindje të Varshavës, u zbulua rreth orës 07:30 me orën lokale të dielën nga një makinist treni që u detyrua të bënte një ndalesë emergjente.

Fotografitë nga vendngjarja duket se tregojnë një pjesë të munguar të shiritave të hekurudhës. Në tren kishte vetëm dy pasagjerë dhe disa anëtarë të stafit dhe askush nuk u lëndua.

Të hënën, ministri i Brendshëm konfirmoi se përdorimi i eksplozivëve ishte “përtej çdo dyshimi”, megjithëse nuk dha detaje, duke cituar hetimin në vazhdim.

Një banor lokal i tha televizionit polak se kishte dëgjuar një shpërthim mbrëmjen e kaluar.

“E tundte të gjithë ndërtesën, dritaret… gjithçka u drodh aq shumë,” tha ai, duke shtuar se njerëzit disa kilometra larg e kishin ndier goditjen.

Ai mendoi fillimisht se ishte një shpërthim gazi, ose një dron që kishte rënë. Një patrullë policie e hetoi, por nuk gjeti asgjë të dyshimtë.

Të nesërmen në mëngjes, disa trena kaluan mbi seksionin e dëmtuar të shiritave dhe njëri prej tyre raportoi problemin, por linja nuk u mbyll.

Ende nuk ka të arrestuar, por zyrtarët thonë se policia ka mbledhur një sasi të konsiderueshme provash, përfshirë pamje nga kamerat e sigurisë aty pranë, për të identifikuar autorët e këtij “akti të turpshëm sabotimi”.

Gjuha e ashpër dhe vëmendja e madhe ndaj incidentit vijnë në një kohë kur Polonia po heton një tjetër sulm të dyshuar hibrid që përfshin bomba-paketa të dërguara nga Lituania vitin e kaluar përmes një shërbimi korrierësh.

Njëra shpërtheu pranë Varshavës dhe një e dytë u ndalua. Një tjetër mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar me një avion kargo dhe shpërtheu në një depo të DHL.

Disa të dyshuar janë në paraburgim në Poloni në pritje të gjyqit, përfshirë një rus, i thënë të jetë një nga organizatorët, i cili u ekstradua nga Bosnja.

Ka pasur edhe shumë raste të tjera që përfshijnë njerëz të rekrutuar përmes aplikacionit Telegram, duke përdorur llogari që Polonia beson se drejtohen nga inteligjenca ruse.

Dy vite më parë, më shumë se një duzinë personash u shpallën fajtorë për instalimin e kamerave të fshehta pranë linjave hekurudhore në Poloni që përdoren për të dërguar armë dhe pajisje në Ukrainë.

Por ky është sulmi i parë i drejtpërdrejtë ndaj vetë rrjetit.

Disa ekspertë të cituar nga media polake sugjerojnë se synimi ishte kryesisht psikologjik: që eksplozivët ishin vendosur për të shkaktuar daljen nga shinat të trenit, jo shkatërrimin e tij, për të trembur Poloninë e për ta larguar nga mbështetja ndaj Ukrainës.

Por ministri i Drejtësisë tha se kushdo që është përfshirë do të gjendet dhe do të ndiqet penalisht “pa mëshirë” dhe se “nuk ka vend në tokë ku mund të fshihen”.

Pavarësisht paraqitjes simbolike të forcës – me disa zyrtarë sigurie dhe një prokuror të rreshtuar në skenë me kostume – ministrat e qeverisë u përballën me një lum pyetjesh se si ishte e mundur një sabotim i tillë dhe pse dëmtimi i shiritave nuk u zbulua më herët.

Në një debat të tensionuar, zyrtarët këmbëngulën se reagimi kishte qenë i shpejtë dhe efektiv dhe se ishte “i pavërtetë dhe fyes” të kritikohej.