Guterres për SHBA-në: Beson se fuqia e saj ka më shumë rëndësi sesa ligji ndërkombëtar, po vepron pa u ndëshkuar

SHBA-të po veprojnë pa u ndëshkuar dhe besojnë se fuqia e tyre ka më shumë rëndësi sesa ligji ndërkombëtar, tha kreu i OKB-së për BBC-në.

Antonio Guterres tha se “bindja e qartë” e Uashingtonit ishte se zgjidhjet shumëpalëshe ishin të parëndësishme.

Ajo që kishte rëndësi, vazhdoi ai, ishte “ushtrimi i fuqisë dhe ndikimit të Shteteve të Bashkuara dhe ndonjëherë në këtë drejtim sipas normave të së drejtës ndërkombëtare”.

Komentet e tij vijnë disa javë pasi SHBA-të sulmuan Venezuelën dhe kapën presidentin e saj, dhe në kontekstin e kërcënimeve të përsëritura të Donald Trump për të aneksuar Groenlandën.

Guterres tha se besonte se parimet themeluese të OKB-së, përfshirë barazinë e shteteve anëtare, tani ishin nën kërcënim.

Presidenti Trump më parë ka qenë i ashpër në kritikat e tij ndaj Kombeve të Bashkuara.

Ai e përdori fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme të shtatorit të kaluar për të vënë në pikëpyetje vetë qëllimin e saj, duke pretenduar se kishte “përfunduar shtatë luftëra të pafundme” vetë dhe se OKB-ja “as nuk u përpoq të ndihmonte në asnjërën prej tyre”.

“Më vonë e kuptova se OKB-ja nuk ishte aty për ne”, tha ai.

I paraqitur me këtë vlerësim dënues, Guterres pranoi se organizata e tij po luftonte për t’i detyruar anëtarët të zbatonin ligjet ndërkombëtare të përcaktuara në Kartën e OKB-së.

Ai këmbënguli se OKB-ja ishte “jashtëzakonisht e angazhuar” në zgjidhjen e konflikteve të mëdha globale. “Por OKB-ja nuk ka ndikim, fuqitë e mëdha kanë ndikim më të fortë.”

Ai vuri në pikëpyetje nëse kjo levë shtesë po përdorej për të prodhuar zgjidhje reale dhe të qëndrueshme për ato konflikte, apo thjesht zgjidhje të shpejta.

“Ka një ndryshim të madh midis dy gjërave”, vuri në dukje ai.

Guterres tha gjithashtu se organizata e tij kishte nevojë për reforma për të trajtuar “problemet dhe sfidat dramatike” me të cilat përballen 193 anëtarët e saj.

“Ka nga ata që besojnë se fuqia e ligjit duhet të zëvendësohet nga ligji i pushtetit. Në të vërtetë, kur shikon politikën aktuale të Shteteve të Bashkuara, ekziston një bindje e qartë se zgjidhjet shumëpalëshe nuk janë relevante dhe se ajo që ka rëndësi është ushtrimi i fuqisë dhe ndikimit të Shteteve të Bashkuara dhe ndonjëherë në këtë drejtim sipas normave të së drejtës ndërkombëtare”, tha shefi i OKB-së.

Ai sugjeroi që Këshilli i Sigurimit i OKB-së, i krijuar për të ruajtur paqen dhe sigurinë ndërkombëtare, nuk e përfaqësonte më botën dhe ishte “joefektiv”.

Çdo anëtar i përhershëm i këshillit, Franca, Kina, Rusia, Mbretëria e Bashkuar ose SHBA-ja, aktualisht mund të vërë veton ndaj rezolutave. Si Rusia ashtu edhe SHBA-ja e kanë përdorur këtë fuqi për të penguar përpjekjet globale për t’i dhënë fund luftërave në Ukrainë dhe Gaza.

Guterres pretendoi se vetot po përdoreshin për të çuar përpara interesat e anëtarëve individualë dhe kritikoi faktin se “tre vende evropiane” ishin anëtarë të përhershëm.

Ai bëri thirrje për ndryshime në përbërjen e këshillit, për të “rifituar legjitimitetin” dhe “t’i japë zë të gjithë botës”, dhe për të kufizuar fuqitë e vetos për të shmangur “bllokimet” e papranueshme.