Sulmuan me raketa Izraelin, kush janë rebelët e Jemenit që u bashkuan në luftë

Houthët e Jemenit, të mbështetur nga Irani, njoftuan të shtunën se qëlluan me raketa drejt Izraelit, ndërsa ata hynë në konfliktin në zgjerim e sipër në Lindjen e Mesme.

Lëvizja Houthi, e njohur edhe si Ansar Allah (Mbështetësit e Zotit), është njëra anë e luftës civile në Jemen. Ajo u shfaq në vitet 1990, kur udhëheqësi i saj, Hussein al-Houthi, nisi “Rininë Besimtare”, një lëvizje ringjallëse fetare për një nënsekt shekullor të Islamit Shiit të quajtur Zaidizëm.

Zaidët sunduan Jemenin për shekuj me radhë, por u margjinalizuan nën regjimin sunit që erdhi në pushtet pas luftës civile të vitit 1962. Lëvizja e Al-Houthit u themelua për të përfaqësuar Zaidët dhe për t’i rezistuar sunizmit radikal, veçanërisht ideve vehabiste nga Arabia Saudite. Ndjekësit e tij më të afërt u bënë të njohur si Houthi.

Lufta civile në Jemen filloi në vitin 2014, kur forcat Houthi sulmuan kryeqytetin Sanaa dhe rrëzuan qeverinë e njohur ndërkombëtarisht dhe të mbështetur nga Arabia Saudite. Konflikti u shndërrua në një luftë më të gjerë në vitin 2015 kur një koalicion i udhëhequr nga Arabia Saudite ndërhyri në një përpjekje për të mposhtur Huthit.

Një armëpushim u nënshkrua në vitin 2022, por ai skadoi vetëm gjashtë muaj më vonë. Megjithatë, palët ndërluftuese nuk janë rikthyer në konflikt të plotë.

Houthit mbështeten nga Irani, i cili filloi të rrisë ndihmën për grupin në vitin 2014, ndërsa lufta civile u përshkallëzua dhe rivaliteti i tij me Arabinë Saudite u intensifikua. Sipas një raporti të vitit 2021 nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, Irani i ka furnizuar grupit armë dhe teknologji, ndër të tjera, për mina detare, raketa balistike dhe lundrimi, si dhe mjete ajrore pa pilot.

Houthët janë pjesë e të ashtuquajturit “Boshti i Rezistencës” të Iranit – një aleancë anti-Izrael dhe anti-Perëndimore e milicive rajonale të mbështetura nga Republika Islamike.

Sa i fuqishëm është grupi?

Zyrtarët amerikanë kanë ndjekur përmirësime të vazhdueshme në rrezen e veprimit, saktësinë dhe vdekshmërinë e raketave të prodhuara në vend nga rebelët Huthi. Fillimisht, armët e prodhuara në vend nga rebelët Huthi u mblodhën kryesisht me komponentë iranianë të kontrabanduar në Jemen në copa.

Ata kanë përdorur më parë dronë dhe raketa kundër anijeve për të synuar anijet tregtare – disa prej të cilave nuk besohet se janë të lidhura me Izraelin – duke bërë që USS Carney, një anije luftarake në Detin e Kuq, t’u përgjigjet thirrjeve të fatkeqësisë/ CNN