Pothuajse një e katërta e votuesve në Evropë mbështesin partitë e ekstremit të djathtë

Pothuajse çdo i katërti votues në Evropë sot voton për partitë e ekstremit të djathtë, sipas një ankete të kryer nga më shumë se 150 shkencëtarë politikë nga 31 vende.

Kjo përqindje është rritur pothuajse pesë herë që nga mesi i viteve ’90 të shekullit të kaluar, dhe është rritur veçanërisht ndjeshëm gjatë tre viteve të fundit, raporton Guardian.

Analizat nga shkencëtarët politikë tregojnë se përqindja e evropianëve që votuan për një parti të ekstremit të djathtë në zgjedhjet e fundit kombëtare është rritur në më shumë se 23 për qind, nga rreth 10 për qind 10 vjet më parë dhe afërsisht pesë për qind në vitin 1995.

Hulumtimi, i cili u drejtua për projektin PopuList nga politologu Matijs Roduijn nga Universiteti i Amsterdamit, tregoi gjithashtu se pothuajse 30 për qind e evropianëve tani votojnë për partitë anti-establishment, gjë që përfaqëson një rekord të ri.

“Kur lançuam projektin PopuList në vitin 2018, përfundimi kryesor ishte se një në katër evropianë voton për partitë populiste, kryesisht të së majtës ekstreme ose të së djathtës ekstreme. Tani një në katër voton për partitë e së djathtës ekstreme, të cilat janë kryesisht populiste. Ky është një ndryshim i madh”, tha Roduijn.

Hulumtimi tregoi se rritja e mbështetjes për të djathtën ekstreme ishte veçanërisht e theksuar midis viteve 2023 dhe 2025.

Partitë e ekstremit të djathtë arritën shpesh suksese historike në zgjedhjet kombëtare në vende të mëdha si Franca dhe Britania e Madhe në vitin 2024, dhe më pas në Gjermani vitin pasardhës.

Në Austri, Partia e Lirisë (FPO) e ekstremit të djathtë e rriti mbështetjen nga 16 për qind në 1 për qind në zgjedhjet e vitit 2024.

Në Francë, Tubimi Kombëtar (RN) u rrit nga 19 për qind në 37 për qind duke u bërë partia më e madhe në parlament, ndërsa partia Chega e Portugalisë u rrit nga shtatë për qind në 18 për qind.

Në Britani, Reform UK e ka rritur pjesën e saj të votave nga dy për qind në vitin 2019 në 14 për qind në vitin 2024.

Kjo parti më parë ka pretenduar se nuk është e ekstremit të djathtë.

Në zgjedhjet gjermane të vitit 2025, Alternativa për Gjermaninë (AfD) e ekstremit të djathtë dyfishoi rezultatin e saj nga 10 për qind në 21 vlerësime dhe u bë partia e dytë më e madhe në vend për herë të parë.

Partitë populiste të ekstremit të djathtë janë aktualisht në pushtet si pjesë e koalicioneve qeverisëse në Kroaci, Republikën Çeke, Itali dhe Finlandë, ato mbështesin qeverinë e pakicës së krahut të djathtë në Suedi dhe, sipas hulumtimeve, ato kryesojnë në sondazhe në Austri, Belgjikë, Francë, Gjermani dhe Britani.