Donbasi, Krimea dhe Neni 5/ Çfarë duhet të dini për takimin Zelensky-Trump?

Pas më shumë se tre vitesh lufte në Ukrainë, disa terma kyç janë përmendur vazhdimisht. Këtu është një përmbledhje e shkurtër për disa prej tyre, që pritet të diskutohen sot gjatë takimit të Zelensky-t me Trump-in:

Çfarë është NATO dhe çfarë thotë Neni 5?

NATO është një aleancë ushtarake që përfshin 32 vende nga Evropa, Amerika e Veriut dhe Azia Perëndimore. Ajo u krijua si një mburojë dhe forcë penguese kundër Bashkimit Sovjetik, dhe është zgjeruar që nga themelimi i saj në vitin 1949. Në zemër të saj qëndron Neni 5, pjesë e traktatit të NATO-s, i cili thotë se një sulm ndaj një vendi anëtar konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve.

Për shembull, nëse një vend anëtar i NATO-s sulmohet, të gjithë anëtarët duhet të dalin në mbrojtje të tij. Ukraina aktualisht nuk është anëtare e NATO-s, por ka shprehur dëshirën për t’u anëtarësuar gjë që Rusia e kundërshton ashpër.

Çfarë është Krimea?

Krimea është një gadishull ukrainas në Detin e Zi, në jug të vendit. Prej më shumë se një dekade është nën pushtimin rus, pasi forcat e Moskës e aneksuan atë në mënyrë të paligjshme në vitin 2014. Pozicioni i saj në vijën bregdetare të Ukrainës i jep rëndësi të madhe strategjike për Rusinë.

Çfarë është Donbasi?

Donbasi është një rajon strategjikisht i rëndësishëm në lindjen e largët të Ukrainës, i pasur me minerale dhe industri, që përfshin dy provincat Luhansk dhe Donetsk. Gjatë pjesës më të madhe të luftës, forcat ruse dhe ato ukrainase kanë qenë të përfshira në një betejë të ashpër për kontrollin e këtij rajoni. Forcat ruse kontrollojnë të gjithë Luhanskun dhe rreth 70% të Donetskut. Mbi tre milionë ukrainas mendohet se jetojnë nën pushtimin rus në këto zona.

LEXONI GJITHASHTU: 

• Zelensky refuzon propozimin e Putinit për dorëzimin e rajonit të Donbasit
• Putin propozon armëpushim: Ukraina të tërhiqet nga Donbasi dhe të njohë Krimenë