Eurobarometri: Qytetarët e BE-së të shqetësuar për luftërat dhe sigurinë

Ndërsa lufta në Ukrainë hyn në vitin e saj të pestë dhe konflikti në Lindjen e Mesme vazhdon, më shumë se shtatë në 10 të anketuar në Bashkimin Evropian thonë se janë “shumë të shqetësuar” për luftërat pranë bllokut, sipas Eurobarometrit të fundit.

Ndër 16 vendet e BE-së ku ky ishte shqetësimi më i zakonshëm, të anketuarit në Spanjë (84%), Itali (83%) dhe Qipro (80%) kishin më shumë gjasa të shprehnin shqetësim të lartë për luftërat.

Deri më tani, Qiproja ka qenë shteti anëtar më i prekur nga përshkallëzimi i luftës në Lindjen e Mesme.

Në fillim të marsit, bazat ushtarake britanike në Akrotiri u shënjestruan nga sulmet me dronë iranianë, me një dron që shkaktoi dëme në një hangar avionësh që thuhet se përdoret nga aeroplanë spiunë amerikanë dhe dy të tjerë që u interceptuan. Këto incidente e shtynë presidentin e Qipros Nikos Christodoulides të deklaronte në samitin e liderëve të BE-së në Bruksel më 19 mars se kishte kërkuar një “diskutim të hapur dhe të sinqertë” me Mbretëria e Bashkuar për të ardhmen e bazave ajrore të RAF në Qipro.

Këshilli Evropian gjithashtu ka “pranuar” synimin e Qipros për të nisur këtë diskutim dhe është “i gatshëm të ofrojë ndihmë sipas nevojës”, sipas një njoftimi për shtyp të 19 marsit.

Ndërkohë, liderët e BE-së mbeten të ndarë për mënyrën se si duhet trajtuar mbrojtja e Evropës. Sekretari i Përgjithshëm i NATO, Mark Rutte, ka përjashtuar mundësinë e mbrojtjes pa mbështetjen e Shtetet e Bashkuara.

“Nëse dikush mendon se Bashkimi Evropian, ose Evropa në tërësi, mund të mbrohet pa SHBA-në, le të vazhdojë të ëndërrojë. Ju nuk mundeni. Ne nuk mundemi”, tha Rutte në Parlamentin Evropian në fund të janarit.

Megjithatë, pavarësisht qasjeve të ndryshme, Franca dhe Spanja mbështesin idenë që Evropa duhet të forcojë autonominë e saj në mbrojtje pa ndërhyrje nga vende jashtë BE-së.

Sipas sondazhit, dy të tretat e qytetarëve evropianë duan që BE-ja të luajë një rol më të madh në mbrojtjen nga krizat globale dhe rreziqet e sigurisë. Spanjollët, italianët dhe qipriotët rezultojnë ndër më të shqetësuarit për varësinë nga vendet jashtë BE-së në fushën e mbrojtjes.

Në të kundërt, nivelet më të ulëta të shqetësimit janë regjistruar në Slloveni (40%), Letoni, Estoni dhe Çeki (të treja me 41%).

Lufta në Ukrainë ka shkaktuar një krizë energjetike në Evropë, e cila rrezikon të përkeqësohet nga lufta në Lindjen e Mesme. Rritja e çmimeve që nga viti 2022 dhe në vijim ka shtuar shqetësimet për varësinë nga furnizimet energjetike nga vendet jashtë BE-së.

Përqindjet më të larta të qytetarëve shumë të shqetësuar për këtë çështje janë regjistruar në Itali (78%), Spanjë (75%) dhe Poloni (73%), ndërsa nivelet më të ulëta janë vërejtur në Danimarkë (38%), Lituani (39%) dhe Suedi (43%).

Në të njëjtën kohë, 89% e të anketuarve besojnë se shtetet anëtare të BE-së duhet të jenë më të bashkuara për të përballuar sfidat globale, ndërsa 86% kërkojnë që BE-ja të ketë një zë më të fortë në arenën ndërkombëtare.