Goditja e Izraelit ndaj Iranit, çfarë dihet deri tani

Izraeli ka goditur mëngjesin e së shtunës objektivat ushtarake brenda Iranit, si shenjë hakmarrjeje ndaj sulmeve raketore të Teheranit kundër Izraelit në fillim të këtij muaji. Irani njoftoi se si pasojë e sulmeve u vranë dy ushtarë, por indikacionet e hershme sugjerojnë se sulmet ishin më të kufizuara nga sa ishte menduar.

Si u zhvillua sulmi?

Në një analizë të bërë nga BBC, bëhet me dije se sulmi zgjati rreth 3 orë. Mediat vendase raportuan shpërthime brenda dhe përreth kryeqytetit, Teheran, në orët e para të mëngjesit të së shtunës. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dhe ministri i Mbrojtjes Yoav Gallant ndoqën operacionin nga qendra e komandës dhe kontrollit të IDF në Tel Aviv. Vetëm pas orës 06:00, IDF tha se sulmet kishin përfunduar.

Shkalla e sulmeve

Shtrirja e sulmeve dhe dëmet e shkaktuara mbeten të paqarta në këtë fazë. IDF tha se goditi rreth 20 objektiva, duke përfshirë objektet e prodhimit të raketave, raketat tokë-ajër dhe objekte të tjera ushtarake. Ushtria iraniane konfirmoi se dy ushtarë kishin vdekur. Autoritetet iraniane thanë se objektet në provincat Teheran, Khuzestan dhe Ilam ishin në shënjestër. Media shtetërore siriane raportoi gjithashtu sulme në objektet ushtarake në Sirinë qendrore dhe jugore, megjithatë Izraeli nuk e ka konfirmuar sulmin ndaj vendit.

Pse Izraeli sulmoi Iranin?

Irani është mbështetësi kryesor i një sërë grupesh në të gjithë Lindjen e Mesme, shpesh të përshkruara si grupe përfaqësuese që janë armiqësore ndaj Izraelit, duke përfshirë Hamasin dhe Hezbollahun, me të cilët Izraeli është aktualisht në luftë. Në prill, Irani nisi sulmin e tij të drejtpërdrejtë mbi Izraelin, me rreth 300 raketa dhe drone, si hakmarrje për një sulm ajror izraelit në një kompleks të ambasadës iraniane në Siri që vrau disa komandantë të lartë nga Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC). Izraeli u përgjigj me një sulm “të kufizuar” ndaj një sistemi të mbrojtjes raketore në rajonin iranian të Isfahanit, të cilit Irani zgjodhi të mos përgjigjet. Më vonë, në korrik, Izraeli vrau një komandant të lartë të Hezbollahut në një sulm ajror në Bejrut. Të nesërmen, lideri politik i Hamasit, Ismail Haniyeh, u vra në një shpërthim në Teheran. Irani fajësoi Izraelin, megjithëse Izraeli nuk komentoi. Në fund të shtatorit, Izraeli vrau liderin e Hezbollahut, Hassan Nasrallah, në Bejrut dhe gjeneralin Abbas Nilforoushan, një zyrtar të lartë iranian. Më 1 tetor, Irani lëshoi 200 raketa balistike në Izrael, për të cilat tha se ishte në përgjigje të vdekjes së Haniyeh, Nasrallah dhe Nilforoushan.

Çfarë ndodh më pas?

Shenjat e hershme tregojnë se ky sulm nuk ishte aq serioz sa disa kishin frikë. Gazeta amerikane Axios raportoi se përpara sulmeve, Izraeli i dërgoi Iranit një mesazh duke zbuluar disa detaje rreth sulmeve dhe duke paralajmëruar Teheranin të mos përgjigjet. Kjo mund të jetë një shenjë se Izraeli nuk dëshiron ta përshkallëzojë situatën më, të paktën tani për tani. “Ne jemi të fokusuar në objektivat tona të luftës në Rripin e Gazës dhe Liban. Është Irani ai që vazhdon të shtyjë për një përshkallëzim më të gjerë rajonal”, tha IDF në një deklaratë. Një zyrtar i lartë amerikan tha se ky duhet të jetë fundi i këtij shkëmbimi të drejtpërdrejt zjarri midis Izraelit dhe Iranit. Ministria e Jashtme e Iranit tha se kishte të drejtë dhe të detyruar të mbrohej dhe e përshkroi sulmin si shkelje të ligjit ndërkombëtar. Por ai tha gjithashtu se Teherani njeh përgjegjësitë e tij ndaj paqes dhe sigurisë rajonale.

Si është përgjigjur bota?

Zëdhënësi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, Sean Savett, tha se përgjigja e Izraelit shmangiu zonat e populluara dhe u fokusua vetëm në objektiva ushtarake, në kundërshtim me sulmin e Iranit kundër Izraelit që synoi qytetin më të populluar të Izraelit. Por qëllimi i Uashingtonit është të përshpejtojë diplomacinë dhe të de-përshkallëzojë tensionet në rajonin e Lindjes së Mesme. Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Sir Keir Starmer, tha se Izraeli kishte të drejtë të mbrohej, por u kërkoi të gjitha palëve të “tregojnë vetëpërmbajtje” dhe i bëri thirrje Iranit të mos përgjigjet. Arabia Saudite dënoi sulmin dhe paralajmëroi kundër çdo veprimi që kërcënon sigurinë dhe stabilitetin e rajonit. Ministria e Jashtme e Egjiptit u bëri jehonë këtyre shqetësimeve, duke thënë se ishte shumë e shqetësuar nga sulmet. Hamasi i përshkroi ato si një shkelje flagrante të sovranitetit iranian dhe një përshkallëzim që synon sigurinë e rajonit dhe sigurinë e popujve të tij.

LEXONI GJITHASHTU:

• Irani deklaron se dy ushtarë u vranë gjatë sulmeve izraelite
• Shtetet e Gjirit Persik paralajmërojnë për përshkallëzim pas sulmeve ndaj Iranit