Machado sfidon Maduron, pritet të jetë në ceremoninë e Çmimit të Nobelit për Paqen

Fituesja e Çmimit Nobel për Paqen, Maria Corina Machado, pritet të dalë nga vendi ku fshihet për të marrë çmimin e saj personalisht të mërkurën.

Udhëheqësja e opozitës venezueliane, 58 vjeç, nuk është parë në publik që nga janari, kur udhëhoqi protestat kundër Presidentit Nicolas Maduro, i cili konsiderohet gjerësisht si diktator.

Ajo u vlerësua me çmimin në tetor, me komitetin që i dha asaj meritën për mbajtjen e “flakës së demokracisë ndezur mes errësirës në rritje”.

Duke qenë se ishte fshehur në vendin e saj që nga rizgjedhja kontroverse e zotit Maduro, ajo pritet ta marrë çmimin në Oslo të Norvegjisë, sipas Kristian Harpviken, drejtor i Institutit Norvegjez të Nobelit.

Kush është Maria Corina Machado?

Zonja Machado njoftoi se do të kandidonte për presidente në vitin 2023, para zgjedhjeve të korrikut 2024.

Ajo kishte bashkuar partinë opozitare Vente Venezuela, duke fituar zgjedhjet paraprake me një shumicë dërrmuese, dhe tubimet e saj në prag të zgjedhjeve të përgjithshme filluan të tërhiqnin turma të mëdha. Ajo u bë popullore në mesin e publikut përballë autoritarizmit në rritje nën drejtimin e zotit Maduro, i cili ka udhëhequr vendin që nga viti 2013.

Gjykatat e vendit, të ndikuara shumë nga Maduro, e bllokuan znj. Machado të kandidonte.

Më pas ajo u detyrua të fshihej, ndërsa qeveria e presidentit shënjestron rregullisht kundërshtarët e saj, duke bërë arrestime dhe duke shkelur të drejtat e njeriut.

Edmundo Gonzalez, relativisht i panjohur, zuri vendin e saj si kandidat i opozitës, por Maduro fitoi një mandat të tretë gjashtëvjeçar në korrik të vitit të kaluar, duke marrë zyrtarisht 51% të votave.

Megjithatë, vullnetarët e opozitës arritën të mbledhin kopje të numërimeve të votimeve nga 80% e 30,000 qendrave të votimit në të gjithë vendin, të cilat treguan se Gonzalez fitoi me më shumë se dy me një. Autoriteti zgjedhor kontrollohet nga besnikët e Maduros, ashtu si edhe Gjykata Supreme e Venezuelës, e cila vendosi që numërimet e votimeve ishin të falsifikuara.

Pavarësisht frikës për jetën e saj, znj. Machado doli nga vendi i fshehjes për t’u bashkuar me mijëra njerëz në protesta kundër presidentit, disa ditë pas fitores së tij gushtin e kaluar.

Ajo iu drejtua turmave në kryeqytetin Karakas, duke thënë: “Ashtu siç na u desh shumë kohë për të arritur fitoren zgjedhore, tani vjen një fazë që e përshkojmë ditë pas dite, por kurrë nuk kemi qenë aq të fortë sa sot.”

Shfaqja e saj erdhi ndërsa presidenti i tha mbështetësve të tij se “nuk do të ketë falje” për ata që qëndrojnë pas trazirave dhe se do të jepet “ndëshkimi maksimal”. Ajo doli përsëri nga vendi i fshehjes në janar të këtij viti për të udhëhequr më shumë protesta një ditë para inaugurimit të zotit Maduro.

Organizata Human Rights Watch tha se të paktën 20 persona u vranë në protestat pas zgjedhjeve, ndërsa mijëra të tjerë u arrestuan. Më shumë se 800 persona janë në burg për arsye politike, përfshirë dhëndrin e zotit Gonzalez, Rafael Tudares, sipas grupit Foro Penal.

Një urdhër arresti u lëshua për vetë zotin Gonzalez për publikimin e rezultateve të votimit, por atij iu dha azil nga Spanja. Në vërejtjet e saj, komiteti Nobel tha se znj. Machado e fitoi çmimin “për punën e saj të palodhur në promovimin e të drejtave demokratike për popullin e Venezuelës dhe për luftën e saj për të arritur një tranzicion të drejtë dhe paqësor nga diktatura në demokraci”.

Komiteti Norvegjez i Çmimit Nobel theksoi se ajo i kishte rezistuar kërcënimeve me vdekje për të luftuar për demokracinë.

Jorgen Watne Frydnes, kryetar i komitetit, tha: “Gjatë vitit të kaluar, znj. Machado është detyruar të jetojë e fshehur. Pavarësisht kërcënimeve serioze kundër jetës së saj, ajo ka mbetur në vend, një zgjedhje që ka frymëzuar miliona njerëz. Kur autoritarët marrin pushtetin, është thelbësore të njihen mbrojtësit e guximshëm të lirisë që ngrihen dhe rezistojnë.”

Në një telefonatë me Institutin Norvegjez të Nobelit pas fitores së saj, znj. Machado tha: “Kjo është diçka që populli venezuelian e meriton. Unë jam thjesht pjesë e një lëvizjeje të madhe… Ndihem e përulur, jam mirënjohëse dhe e nderuar jo vetëm nga kjo njohje, por edhe që jam pjesë e asaj që po ndodh në Venezuelë sot.

Unë besoj se jemi shumë afër arritjes së lirisë për vendin tonë dhe paqes për rajonin. Edhe pse përballemi me dhunën më brutale, shoqëria jonë ka rezistuar dhe ka këmbëngulur të luftojë me mjete paqësore. Unë besoj se bota tani do ta kuptojë sa urgjente është që të kemi sukses.”

Znj. Machado, e lindur në Karakas më 7 tetor 1967, u trajnua si inxhiniere industriale dhe pati një karrierë të shkurtër në biznes përpara se të bëhej politikane.

Ajo është vajza e një biznesmeni të shquar në industrinë e çelikut të Venezuelës, duke bërë që disa kundërshtarë të saj ta kritikojnë për origjinën nga klasa e lartë.

Deri në vitin 1992, ajo themeloi Fondacionin Atenea, i cili punon për ndihmën e fëmijëve të rrugës në Karakas.

Ajo bashkëthemeloi Sumate dhjetë vjet më vonë, organizatë që promovon zgjedhje të lira dhe të ndershme dhe kryen trajnime dhe monitorim të zgjedhjeve.

Ajo u zgjodh në Asamblenë Kombëtare në vitin 2010, duke fituar një numër rekord votash, përpara se regjimi i Maduros ta përjashtonte nga detyra në vitin 2014.

Në vitin 2017, ajo ndihmoi në themelimin e aleancës Soy Venezuela, e cila bashkon forcat pro-demokraci në vend përtej vijave ndarëse politike.

LEXONI GJITHASHTU:

• Maduro për fituesen e Çmimit Nobel për Paqen: Machado është një shtrigë djallëzore
• ANALIZA/ Si i sfidoi të gjitha parashikimet udhëheqësi venezuelian Nicolás Maduro