Më e madhja në Evropë, Britania miraton ndërtimin e ambasadës së re kineze në qendër të Londrës

Mbretëria e Bashkuar miratoi të martën planet për ndërtimin e një ambasade të re dhe të madhe kineze në qendër të Londrës, duke sinjalizuar përpjekjet për forcimin e marrëdhënieve me Pekinin, pavarësisht kundërshtimeve të shumta nga ligjvënës dhe grupe të sigurisë lidhur me rreziqet e mundshme.

Kritikët kanë paralajmëruar prej kohësh se ambasada e propozuar, e cila pritet të jetë më e madhja e Kinës në Evropë, mund të shfrytëzohet për aktivitete spiunazhi dhe të rrisë rrezikun e mbikëqyrjes apo frikësimit të disidentëve kinezë që jetojnë në mërgim.

Planet për këtë ambasadë janë përballur me kundërshtime dhe protesta që prej vitit 2018, kur qeveria kineze bleu truallin në Royal Mint Court, pranë Kullës së Londrës, për 225 milionë paund (rreth 259 milionë euro).

Sekretari britanik për Qeverisjen Vendore, Steve Reed, i dha miratimin përfundimtar projektit pas një sërë vonesash dhe sfidash ligjore. Ambasada do të shtrihet në rreth 20 mijë metra katrorë dhe do të zëvendësojë disa ndërtesa diplomatike kineze të shpërndara aktualisht në Londër. Në një deklaratë zyrtare, qeveria britanike theksoi se “të gjitha konsideratat materiale janë marrë në shqyrtim gjatë procesit vendimmarrës” dhe se vendimi është përfundimtar, përveç rasteve kur sfidohet me sukses në gjykatë.

Qeveria e kryeministrit Keir Starmer e kishte shtyrë disa herë marrjen e vendimit në muajt e fundit, ndërsa raste të dyshuara spiunazhi dhe ndërhyrjeje politike nga Kina kishin rritur shqetësimet për projektin.

Kundërshtarët argumentojnë se vendndodhja e ambasadës është problematike, pasi ndodhet pranë kabllove nëntokësore me fibra optike që transmetojnë të dhëna financiare të ndjeshme mes dy zonave kryesore financiare të Londrës.

Protestave u janë bashkuar edhe disidentë kinezë, të cilët shprehen se një ambasadë me një numër të madh zyrtarësh do të përkeqësonte shtypjen e aktivistëve jashtë territorit të Kinës. Udhëheqësja e Partisë Konservatore në opozitë, Kemi Badenoch, mori pjesë të dielën në një protestë ku qindra persona brohoritën slogane kundër ndërtimit të “mega-ambasadës” kineze.

“Ne nuk duam një vend që spiunon deputetët tanë të ketë një superambasadë këtu,” deklaroi Badenoch, duke shtuar se “Mbretëria e Bashkuar duhet t’u kundërvihet abuzimeve të Kinës” dhe se ajo është e shqetësuar nga ajo që e përshkroi si hezitim të qeverisë përballë Pekinit.

Megjithatë, shërbimet britanike të sigurisë i dhanë dritën jeshile projektit. Qeveria sqaroi se asnjë institucion përgjegjës për sigurinë kombëtare nuk ka ngritur kundërshtime lidhur me afërsinë e ambasadës me kabllot ose infrastrukturën tjetër nëntokësore.

Nga ana e saj, Kina ka shprehur pakënaqësi për vonesën shtatëvjeçare në miratimin e projektit, duke akuzuar Mbretërinë e Bashkuar se po e politizon çështjen. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Lin Jian, kishte paralajmëruar se çdo pasojë nga mosmiratimi i ambasadës do të ishte përgjegjësi e palës britanike.

Kryeministri Starmer ka theksuar se, ndonëse siguria kombëtare mbetet e panegociueshme, Mbretëria e Bashkuar duhet të vazhdojë dialogun dhe bashkëpunimin diplomatik me Kinën.

Miratimi i projektit pritet të hapë rrugën për një vizitë të shumëpritur të Starmer në Pekin, si dhe për zgjerimin e ambasadës britanike në Kinë. Kjo do të ishte vizita e parë e një kryeministri britanik në Kinë që prej vitit 2018.