Pse shitja e avionëve luftarakë F-35 Turqisë është e diskutueshme

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se po shqyrton shitjen e avionëve luftarakë F-35 Turqisë, një veprim që kundërshtohet nga Izraeli dhe që do të përmbyste një ndalim të ratifikuar me ligj gjatë mandatit të tij të parë.

Ja pse një shitje e tillë do të ishte e diskutueshme:

• Në vitin 2019, Turqia – një aleate e NATO-s – bleu një sistem rus të mbrojtjes nga raketat të projektuar për të rrëzuar një F-35.

• S-400, i konsideruar si përgjigjja më e afërt e Rusisë ndaj sistemit të mbrojtjes ajrore Patriot të SHBA-së, është cilësuar si i aftë të rrëzojë avionë në një distancë deri në 240 km dhe të ndërpresë raketa balistike deri në 38 milje larg.

• SHBA-të iu përgjigjën blerjes së vitit 2019 duke vendosur sanksione ndaj Turqisë dhe duke e pezulluar vendin nga programi i avionëve luftarakë F-35, për shkak të shqetësimeve se avioni i saj i fshehtë mund të kompromentohej nga radari i përparuar i S-400.

Në atë kohë, Sekretari i Shtetit i SHBA-së tha se blerja do të “rrezikonte sigurinë e teknologjisë ushtarake amerikane”.

Zyrtarët amerikanë të mbrojtjes thanë gjithashtu se kishte shqetësime të mëdha se S-400 mund të mblidhte të dhëna teknike mbi aftësitë e F-35 dhe se informacioni kritik mund t’i kalohej Moskës. Ankaraja tha se shqetësimet se S-400 do të krijonte dobësi në mbrojtjen e NATO-s ishin të pabaza.

Në atë kohë, Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, dhe homologu i tij rus, Vladimir Putin, po i thellonin lidhjet. Ndërkohë, marrëdhëniet midis Ankarasë dhe Uashingtonit kishin qenë prej kohësh në konflikt .

Tani, Trump i është referuar vazhdimisht Erdoganit si “një mik” dhe, nga Ankaraja të martën, tha se Turqia “ka qenë në shumë mënyra shumë më besnike sesa vendet e tjera që ne mendojmë se do të ishin besnike”.

Ai tha gjithashtu se do të hiqte sanksionet ndaj Turqisë. Por se si saktësisht planifikon Trump të anashkalojë ndalimin e Kongresit për shitjen e avionëve luftarakë mbetet e paqartë.