Pse Trump sulmoi Venezuelën dhe mori Maduron?

Donald Trump thotë se forcat amerikane kanë kapur udhëheqësin venezuelian Nicolas Maduro pas sulmeve në shkallë të gjerë në Venezuelë.

Presidenti amerikan shkroi në rrjetet sociale se Maduro dhe gruaja e tij, Zonja e Parë Cilia Flores, ishin larguar me avion nga vendi. Vendndodhja e tyre aktuale është e paqartë.

Ministri i Mbrojtjes i Venezuelës, Vladimir Padrino, ka thënë se forcat e armatosura do të mbrojnë sovranitetin e vendit.

Sulmet brenda Venezuelës vijnë pas një fushate presioni të SHBA-së kundër qeverisë së Maduros, të cilën administrata Trump e akuzon se e ka përmbytur SHBA-në me drogë dhe anëtarë të bandave.

A është rrëzuar Maduro?

Ajo që Trump ka zbuluar në postimin e tij në rrjetet sociale është se: SHBA-të kanë kryer me sukses një sulm në shkallë të gjerë kundër Venezuelës dhe udhëheqësit të saj dhe se Maduro dhe gruaja e tij janë kapur dhe janë larguar me avion nga vendi.

Kjo, së bashku me faktin që zëvendëspresidentja e Venezuelës, Delcy Rodríguez, ka thënë se nuk e di se ku është Maduro ose nëse ai është ende gjallë, tregon se Maduro është rrëzuar nga detyra.

Megjithatë, ministri i mbrojtjes i Venezuelës dhe Rodríguez janë ende në vend dhe janë shfaqur në televizionin shtetëror, duke treguar se anëtarët kryesorë të qeverisë së Maduros duket se mbeten në pushtet.

Si u zhvillua operacioni?

Pamjet video nga brenda Venezuelës tregojnë shpërthime të mëdha dhe banorët e kryeqytetit, Karakas, raportuan se kanë dëgjuar zhurma avionësh dhe shpërthimesh.

Tymi u pa gjithashtu duke u ngritur nga pjesë të ndryshme të kryeqytetit dhe helikopterët mund të shiheshin duke fluturuar në konvoj. Raportohet se u goditën disa instalime ushtarake.

Zyrtarët amerikanë i thanë partnerit amerikan të BBC-së, CBS News, se sulmet ishin urdhëruar nga administrata Trump.

Ata i thanë gjithashtu CBS News se Nicolás Maduro ishte kapur nga njësia më e lartë kundër terrorizmit e ushtrisë amerikane, forca Delta. Por deri më tani nuk ka detaje të mëtejshme rreth kapjes së raportuar.

Qeveria e Venezuelës konfirmoi se Karakasi ishte sulmuar dhe tha se kishte pasur edhe sulme në shtetet Miranda, La Guaira dhe Aragua.

Si erdhi Maduro në pushtet?

Nicolas Maduro u bë i famshëm nën udhëheqjen e Presidentit të krahut të majtë Hugo Chávez dhe Partisë së tij Socialiste të Bashkuar të Venezuelës (PSUV).

Maduro, një ish-shofer autobusi dhe udhëheqës sindikate, pasoi Chavezin dhe ka qenë president që nga viti 2013.

Gjatë 26 viteve që Chavez dhe Maduro kanë qenë në pushtet, partia e tyre ka fituar kontrollin e institucioneve kyçe, përfshirë Asamblenë Kombëtare, pjesën më të madhe të gjyqësorit dhe këshillin zgjedhor.

Në vitin 2024, Maduro u shpall fitues i zgjedhjeve presidenciale, edhe pse numërimi i votave të mbledhura nga opozita sugjeronte se kandidati i saj, Edmundo González, kishte fituar me një diferencë të madhe votash.

González kishte zëvendësuar udhëheqësen kryesore të opozitës, María Corina Machado, në fletën e votimit pasi asaj iu ndalua të kandidonte për një post të caktuar.

Ajo u vlerësua me Çmimin Nobel për Paqen në tetor për “luftën e saj për të arritur një tranzicion të drejtë dhe paqësor nga diktatura në demokraci”.

Machado sfidoi një ndalim udhëtimi dhe shkoi në Oslo në dhjetor për të marrë çmimin pas muajsh të tërë në fshehje.

Ajo tha se planifikonte të kthehej në Venezuelë, një veprim që do ta vinte në rrezik arrestimi nga autoritetet venezueliane, të cilat e kanë shpallur atë një “të arratisur”.

Pse e ka vënë Trump në shënjestër Venezuelën?

Trump fajëson Nicolás Maduron për mbërritjen e qindra mijëra emigrantëve venezuelianë në SHBA.

Ata janë midis gati tetë milionë venezuelanëve që vlerësohet se kanë ikur nga kriza ekonomike dhe represioni i vendit që nga viti 2013.

Trump e ka akuzuar Maduron për “zbrazjen e burgjeve dhe azileve” dhe “detyrimin” e  tyre të emigrojnë në SHBA.

Trump është përqendruar gjithashtu në luftimin e fluksit të drogës – veçanërisht fentanilit dhe kokainës – në SHBA.

Ai ka përcaktuar dy grupe kriminale venezueliane – Tren de Aragua dhe Cartel de los Soles – si Organizata Terroriste të Huaja (FTO) dhe ka pretenduar se kjo e fundit udhëhiqet nga vetë Maduro.

Analistët kanë theksuar se Cartel de los Soles nuk është një grup hierarkik, por një term i përdorur për të përshkruar zyrtarët e korruptuar që kanë lejuar që kokaina të kalojë nëpër Venezuelë.

Trump gjithashtu ka dyfishuar shpërblimin për informacionin që çon në kapjen e Maduros dhe ka njoftuar se do ta shpallë qeverinë e Maduros si një organizatë terroriste.

Maduro e ka mohuar me forcë të jetë udhëheqës i kartelit dhe ka akuzuar SHBA-në se po përdor “luftën kundër drogës” si justifikim për ta rrëzuar atë nga pushteti dhe për të vënë në dorë rezervat e mëdha të naftës në Venezuelë.

A po e furnizon Venezuela SHBA-në me drogë?

Ekspertët kundër narkotikëve thonë se Venezuela është një lojtar relativisht i vogël në trafikun global të drogës, duke vepruar si një vend tranziti përmes të cilit kontrabandohen drogat e prodhuara diku tjetër.

Fqinji i saj, Kolumbia, është prodhuesi më i madh i kokainës në botë, por mendohet se pjesa më e madhe e saj hyn në SHBA nga rrugë të tjera, jo nëpërmjet Venezuelës.

Sipas një raporti të Administratës Amerikane për Zbatimin e Ligjit kundër Drogave (DEA) të vitit 2020, pothuajse tre të katërtat e kokainës që arrin në SHBA vlerësohet të trafikohet nëpërmjet Paqësorit, me vetëm një përqindje të vogël që vjen nëpërmjet anijeve të shpejta në Karaibe.

Ndërsa shumica e sulmeve të hershme që SHBA-të kanë kryer kanë qenë në Karaibe, ato më të fundit janë përqendruar në Paqësor.

Në shtator, Trump u tha udhëheqësve ushtarakë amerikanë se anijet e synuara “janë të mbushura me qese me pluhur të bardhë që është kryesisht fentanil dhe droga të tjera”.

Fentanili është një drogë sintetike që është 50 herë më e fuqishme se heroina dhe është bërë droga kryesore përgjegjëse për vdekjet nga mbidoza e opioideve në SHBA.

Më 15 dhjetor, Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që e përcaktonte fentanilin si një “armë të shkatërrimit në masë”, duke argumentuar se ishte “më afër një arme kimike sesa një narkotike”.

Megjithatë, fentanili prodhohet kryesisht në Meksikë dhe arrin në SHBA pothuajse ekskluzivisht nëpërmjet tokës përmes kufirit të saj jugor.