Rusia përballet me dronët e avancuar ukrainas, si po e ndryshon teknologjia frontin

Në qytetin garnizon të Riihimäki në Finlandë, një vend i vogël me më pak se 30,000 banorë, Rrjeti Finlandez i Inovacionit në Mbrojtje (DEFINE) po shfaq teknologjinë e dronëve nga 17 kompani të ndryshme që janë tashmë në përdorim ose që do të vendosen së shpejti në fushën e betejës në Ukrainë.

Jan-Erik Saarinen, themeluesi i investimeve Double Tap, sapo është kthyer nga një periudhë gjashtëjavore në vijën e frontit në Kherson me forcat e armatosura ukrainase.

Teknologjitë e tij po japin një ndikim aktiv në mënyrën se si ushtarët ukrainas angazhohen kundër ushtrisë ruse.

Ai shpjegoi për Euronews se dronët dhe automjetet pa pilot janë mjetet më të rëndësishme për ta mbajtur Ukrainën në mbrojtje të territorit të saj, duke pasur parasysh shkallën e raportit të fuqisë punëtore midis burrave rusë dhe atyre ukrainas.

Kjo pabarazi përkeqësohet nga taktikat e “bluzës së mishit” të përdorura nga ushtria ruse, e cila dërgon mijëra ushtarë të trajnuar dobët në front për të zbuluar vijën e zjarrit të Ukrainës, pa u shqetësuar se sa prej tyre kthehen. Humbjet e ushtarëve rusë janë kështu mesatarisht rreth 1,200 në ditë, dhe disa ditë deri në 2,000.

“Ne po testonim disa teknologji atje, me ekipet shumë inovative në batalionet në lindje të Ukrainës”, tha Saarinen për Euronews në Riihimäki. “Ne kemi sensorë akustikë që alarmojnë dronët, kemi kundërtaktika, kundërmasa që synojnë drejtpërdrejt rusët.”

Dronët e tij më të vegjël kamikazë të mbajtur në dorë kanë teknologji që mund të pastrojnë një hendek, shumë ngjashëm me një granatë dore ose predhë artilerie, por nga një distancë shumë më e madhe – dhe ushtarët mund të mbajnë disa në të njëjtën kohë për efekt më të madh dhe me shumë më pak rrezik.

“Meqenëse ushtria ruse ka më shumë ushtarë, ne duhet të pastrojmë llogoret pa humbur ushtarët tanë”, shpjegoi ai. “Mendojeni si një granatë dore, por që mund të shkojë 500 metra; disa ushtarë mund t’i hedhin dronët e vegjël përpara. Është shumë më efektive.”

“Këta dronë janë mjaft të vegjël sa mund të mbash dy ose tre në një çantë shpine, por sapo të zhvillojmë teknologjinë për t’i bërë edhe më të vegjël, ushtarët do të jenë në gjendje të mbajnë edhe më shumë.”

Përveç kësaj, Double Tap po zhvillon dronë kamikazë për të vepruar në lumenj, si dhe për të zbuluar dhe shkatërruar minat tokësore. Sipas OKB-së, Rusia ka vendosur miliona mina në të gjithë Ukrainën që nga pushtimi në shkallë të plotë në vitin 2022, duke e bërë atë “vendin më të rrezikshëm për armët e pashpërthyera sot”.

“Kjo do të jetë një gjë e madhe për të ardhmen”, tha Saarinen. “Ne duhet t’u ofrojmë atyre teknologji më të mirë – dhe mos harroni, armiku është gjithashtu i mirë. Teknologjia e tyre është e mirë dhe kur gjejnë diçka që funksionon, e përshpejtojnë shumë shpejt.”

“Është një armik shumë i zgjuar”

Oleksandr Voitko, një ushtar ukrainas me dy javë leje nga vija e frontit në Kherson, tha se teknologjia moderne është “shumë kritike sepse nuk kemi shumë këmbësori tani”.

“Tani mbështetemi kryesisht te dronët”, tha ai. “Përdorim të gjitha llojet e dronëve: bombardues të vegjël kamikazë FPV, dronë ISR (Inteligjencë, Mbikëqyrje dhe Zbulim) dhe kamikazë me sulm të mesëm – të gjitha llojet.”

Por ai paralajmëroi se armiku po evoluon me po aq vendosmëri.

“Rusët po mësojnë gjithë kohës gjithashtu. Ata i kanë përmirësuar dronët e tyre. Nuk është një armik budalla, është një armik shumë i zgjuar”, tha ai për Euronews.

Voitko, i cili shërben si Zëvendëskomandant i Regjimentit të 413-të të Forcave me Sisteme pa Pilot, u bashkua si vullnetar për herë të parë në lindje të Ukrainës pas pushtimit fillestar rus në vitin 2014. Ai pranoi se do të jetë e vështirë për Ukrainën të rimarrë territorin e pushtuar, por theksoi se teknologjia e dronëve do ta forcojë pozicionin e vendit në çdo negociatë.

“Të paktën mund të vrasim aq shumë rusë sa Rusia të pranojë bisedimet e paqes”, tha ai. “Lufta moderne është një luftë dronësh dhe mendoj se së shpejti do të ketë dronë fluturues me sisteme robotike tokësore. Ndoshta do të shohim edhe robotë humanoidë me pushkë pas disa vitesh.”

Mbrojtja e Evropës

Në krahun lindor të NATO-s, shtetet në vijën e frontit, si vendet baltike dhe Polonia, kanë parë një numër të madh dronësh dhe balonash meteorologjike që shkelin hapësirën ajrore evropiane muajt e fundit.

Nga tetori deri në nëntor, hapësira ajrore e Lituanisë ishte e kufizuar për një të katërtën e ditëve të punës në aeroportet e Vilniusit dhe Kaunasit në orët e pikut, sipas ministrisë së mbrojtjes të vendit.

Dhe më 9 dhjetor, Lituania shpalli një “gjendje emergjence kombëtare” pas muajsh provokimesh nga balona meteorologjike që transportonin paleta me cigare nga Bjellorusia.

“Tashmë në vendet lindore shohim rrezik nga dronë ose balona që vijnë nga Rusia dhe Bjellorusia”, tha për Euronews Gediminus Guoba, CEO i kompanisë lituaneze të teknologjisë së dronëve Granta Autonomy.

Ai tha se planet për krijimin e një “muri dronësh”, me sisteme nga interceptorët te “shkatërruesit”, do të jenë zhvillim i dobishëm për mbrojtjen e hapësirës ajrore evropiane, megjithëse paralajmëroi për rrezikun që sjellin kutitë e rënda të balonave në rast rrëzimi.

“Ne e imagjinojmë murin e dronëve si një sistem sistemesh që mund të na mbrojnë nga dronët armiqësorë dhe masat e tjera”, tha ai. “Balonat janë kërcënimi më i madh aktualisht.”

“Mënyra më e thjeshtë është t’i depërtosh e t’i shkatërrosh, por kjo është shumë e rrezikshme sepse ato mbajnë kuti 40-50 kilogramëshe në lartësi 8 kilometra. Nëse bie nga atje, mund të shkaktojë dëme të mëdha.”

Zgjidhja për këto kërcënime hibride është ende në faza të hershme, pasi forcat evropiane të mbrojtjes po reagojnë ndaj kërcënimeve në vend që t’i parashikojnë.

Guoba tha se Evropa duhet të mësojë t’i përdorë dronët si kundërmasa – dhe shpejt.

“Është një sfidë e re për të gjithë.”