Rutte vizitë në Shtëpinë e Bardhë, kreu i NATO-s përpiqet të zbusë tensionet me presidentin Trump

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u përpoq të qetësonte tensionet me Presidentin Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë të mërkurën, duke përdorur një përzierje lajkash dhe kundërshtimesh të buta për të argumentuar se rastet e hezitimit të aleatëve për të mbështetur luftën e SHBA-së me Iranin ishin të kufizuara në “raste të izoluara”.

Kreu i NATO-s po viziton Uashingtonin për të përpjekur të lehtësojë tensionet mbi luftën me Iranin dhe kërcënimet e SHBA-së për të tërhequr trupat nga Evropa, përpara një samiti vendimtar të liderëve të NATO-s në korrik në Ankara.

Trump, një kritik i hershëm i NATO-s, i cili e ka quajtur aleancën një “tigër letre”, është zemëruar nga refuzimi i aleatëve për të mbështetur SHBA-në në konfliktin e Lindjes së Mesme dhe për të ndihmuar në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, pasi një sulm amerikano-izraelit ndaj Iranit më 28 shkurt ndërpreu rrugën kryesore të transportit të naftës.

Gjatë takimit në Zyrën Ovale, Rutte përdori grafikë kartoni për të treguar se sa shumë vendet e NATO-s i kanë rritur shpenzimet e tyre të mbrojtjes që kur Trump mori detyrën për herë të parë në vitin 2017.

Ai tha gjithashtu se mijëra aeroplanë amerikanë ishin ngritur nga bazat në Evropë gjatë luftës, duke e cilësuar këtë bashkëpunim si një shenjë të mbështetjes së aleatëve. Italia kundërshtoi vërejtjet e Rutte-s, duke thënë se Roma kishte autorizuar vetëm fluturime teknike dhe logjistike.

“E di që ka pasur raste të izoluara për të cilat jeni vërtet të zhgënjyer, por në përgjithësi aleatët tuaj evropianë kanë qenë atje”, tha Rutte.

Trump dukej i pabindur, duke e ndërprerë herë pas here Rutten për të mos qenë dakord me të, megjithëse e vlerësoi lidershipin e tij.

“Vërtet keni bërë një punë të mirë dhe mendoj se nëse dikush tjetër do të ishte në atë pozicion, për të qenë i sinqertë me ju, ne as nuk do të takoheshim sot sepse u zhgënjyem”, tha Trump.

Që nga rikthimi i Trump në detyrë vitin e kaluar, një nga rolet kryesore të Rutte ka qenë menaxhimi i armiqësisë së presidentit ndaj aleancës dhe parandalimi i momenteve të tensionuara, përfshirë shtytjen e Trump për të blerë Groenlandën, që të përshkallëzohen në kriza të qëndrueshme.

Tensionet midis Uashingtonit dhe NATO-s janë përshkallëzuar në muajt e fundit. Pasi aleatët e NATO-s refuzuan të mbështesin fushatën e Trumpit kundër Iranit, të cilën ai e filloi pa konsultime paraprake, Trump haptazi vuri në dyshim nëse SHBA-të duhet të mbështesin paktin e mbrojtjes së ndërsjellë të NATO-s dhe tha se po shqyrtonte largimin nga aleanca.

Një pikë tjetër tensioni ka qenë presioni në rritje nga Uashingtoni mbi Evropën për të trajtuar më shumë nga siguria e saj, pasi Shtetet e Bashkuara besojnë se ekziston një “bashkëvarësi e pashëndetshme” e Evropës nga forcat amerikane.

Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth javën e kaluar i qortoi aleatët që “kapen pa para” në një takim të NATO-s dhe njoftoi një shqyrtim gjashtëmujor të vendosjes së trupave amerikane në Evropë, i cili mund të rezultojë në disa reduktime të forcave amerikane. Kjo pasoi një vendim të SHBA-së për të zvogëluar kapacitetet ushtarake amerikane në dispozicion të aleancës në një krizë, duke i lënë anëtarët të përpiqen të plotësojnë boshllëqet.