Vendet e industrializuara gati për masa për furnizimin me energji pas krizës në Lindjen e Mesme

Vendet më të industrializuara të botës kanë deklaruar se janë të gatshme të marrin “masat e nevojshme” për të mbështetur furnizimin global me energji, pasi lufta mes SHBA-ve, Izraelit dhe Iranit ka shkaktuar luhatje të forta në tregjet ndërkombëtare të naftës.

Megjithatë, një takim mes ministrave të financave të këtyre vendeve dhe Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë përfundoi pa një marrëveshje për lirimin e rezervave strategjike të naftës.

Çmimi i naftës u rrit deri në rreth 120 dollarë për fuçi, për shkak të frikës për ndërprerje të furnizimeve, përpara se të binte pasi presidenti amerikan Donald Trump sugjeroi se konflikti mund të përfundojë së shpejti.

Sipas drejtorit të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, tregjet globale të naftës janë përkeqësuar ndjeshëm ditët e fundit për shkak të tensioneve dhe problemeve të tranzitit në Ngushticën e Hormuzit.

Birol paralajmëroi se një pjesë e konsiderueshme e prodhimit të naftës është kufizuar, duke rritur rrezikun për tregjet globale. Sipas tij, vendet anëtare të agjencisë mbajnë mbi 1.2 miliardë fuçi rezerva emergjente, ndërsa rreth 600 milionë fuçi të tjera mbahen nga industria nën detyrimin e qeverive.

Pas takimit, ministri francez i financave Roland Lescure tha se vendimi për lirimin e rezervave nuk është marrë ende. Nëse kjo ndodh, do të ishte hera e parë që nga viti 2022, pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

Ndërkohë, ministrja britanike e financave Rachel Reeves bëri thirrje për ulje të menjëhershme të tensioneve në Lindjen e Mesme dhe për garantimin e sigurisë së transportit detar në rajon. Ajo theksoi se është e gatshme të mbështesë një lirim të koordinuar të rezervave të naftës nëse situata përkeqësohet.

Tensionet kanë tronditur tregjet globale. Rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë transportohet zakonisht përmes Ngushticës së Hormuzit, por trafiku në këtë korridor strategjik është ulur ndjeshëm që nga fillimi i konfliktit.

Sulmet ajrore të SHBA-ve dhe Izraelit ndaj objektivave në Iran, përfshirë depo nafte, si dhe sulmet me dronë ndaj infrastrukturës energjetike në vendet e Gjirit, kanë shtuar frikën për një krizë më të gjerë energjetike.

Analistët paralajmërojnë se nëse konflikti zgjatet, çmimi i naftës mund të arrijë 120–150 dollarë për fuçi, një nivel që mund të ulë kërkesën globale për energji dhe të rrisë presionin inflacionist në ekonomitë botërore.