Dëmet e katastrofave t’i paguajmë nga taksat apo nga sigurimet?

Pas tërmetit të 26 nëntorit qeveria propozoi që të ketë siguracion të detyrueshëm për banesat, në mënyrë që kostot e dëmtimeve në raste të fatkeqësive natyrore të mbulohen nga kompanitë e sigurimit dhe jo nga buxheti i shtetit. Por çfarë mendojnë drejtuesit e kompanive të sigurimit?

Nëntë vite më parë, në vitin 2011, Banka Botërore, në bashkëpunim me Korporatën Financiare Ndërkombëtare, krahu financiar i Fondit Monetar Ndërkombëtar, propozuan një projektligj për sigurimin e detyrueshëm nga katastrofat natyrore si tërmetet mbi 5 ballë, përmbytjet dhe fatkeqësitë e tjera natyrore, pa gjetur mirëkuptim në Shqipëri.

Projekti ishte të siguroheshin në mënyrë të detyrueshme nga katastrofat, të gjitha vendet e rajonit, duke patur për ri-sigurues një kompani ri-sigurimi rajonal, të quajtur Europa e Re.

Ekspertët e Bankës Botërore i qëndrojnë mendimit se duhet të jetë industria private e sigurimeve, e cila është e konsoliduar, ka kontaktet dhe lidhjet e natyrshme me shoqëritë e mëdha ri-siguruese, ajo që duhet të shërbejë si zbatuese e skemës së sigurimit të detyrueshëm.

Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare e shpluhuroi ketë projektligj të Bankës Botërore shtate vite me vone, ne vitin 2018, por u tërhoq menjëherë, për shkak se palët e interesit dhe mediat akuzuan se po favorizoheshin kompanitë e sigurimeve.

Tani, në kushtet kur mungon sigurimi i detyruar, jemi në gjendjen ku vetëm një e pesëdhjeta e dëmeve të mundshme nga tërmeti i 26 nëntorit po paguhet nga kompanitë e sigurimeve, ose vetëm 20 milionë euro.

Po të ishte ai, ndoshta mbi 60 përlind e kostos se tërmetit do të mund të përballohej nga shoqëritë e ri-sigurimit.

Në të vërtetë, pjesa dërrmuese, 980 milione euro, nëse fatura e dëmeve është 1 milion euro, do të përballohet nga Buxheti i Shtetit, ose thënë ndryshe, nga taksat tona.

Qeveria dhe Autoriteti i Mbikqyrjes Financiare kanë përgatitur një projektligj për sigurimin e detyrueshëm vetëm nga tërmeti, i cili mbahet ende konfidencial.