Dronë misterioze mbi bazën bërthamore belge, çfarë thotë Ministri i Mbrojtjes

Ministri i Mbrojtjes i Belgjikës, Theo Francken, shprehu shqetësim të hënën për një seri fluturimesh me dronë të paidentifikuar gjatë fundjavës pranë një baze ushtarake ku ruhen armët bërthamore amerikane, duke theksuar se ato duket se janë pjesë e një operacioni spiunazhi.

Francken konfirmoi se dronët kishin fluturuar pranë bazës ajrore Kleine Brogel në verilindje të Belgjikës në dy faza, të shtunën dhe të dielën në mbrëmje.

Faza e parë përfshinte “dronë të vegjël për të testuar frekuencat e radios” të shërbimeve belge të sigurisë. Më vonë erdhën “dronë të mëdhenj për të destabilizuar zonën dhe njerëzit”, tha Francken për transmetuesin publik RTBF.

“I ngjan një operacioni spiunazhi. Nga kush, nuk e di. Kam disa ide, por do të jem i kujdesshëm ndaj spekulimeve”, tha ai. Francken përjashtoi mundësinë që fluturimet të kenë qenë një shaka. Ai theksoi se “bllokuesi i sinjaleve” i shërbimeve të sigurisë nuk funksionoi, sepse dronët testuan frekuencën e radios dhe e ndryshuan atë. “Një amator nuk di si ta bëjë këtë,” shtoi ai.

I pyetur pse dronët nuk mund të rrëzoheshin, Francken tha: “Kur ata janë mbi një bazë ushtarake, mund t’i rrëzojmë. Kur janë afër zonave civile, duhet të jemi shumë të kujdesshëm, sepse mund të bien mbi një shtëpi, një makinë, një person. Kjo është krejtësisht ndryshe.”

Ai shtoi se situata paraqet edhe sfida ligjore. “Nuk është plotësisht e qartë. Duhet të sqarojmë bazat ligjore,” tha ministri. Francken theksoi se Belgjika “po ndjek kërcënimin” që paraqesin fluturime të tilla dhe shtoi: “Ne duhet të kishim blerë sisteme mbrojtjeje ajrore pesë ose 10 vjet më parë, që mund të përballonin dronë.”

Muajin e kaluar, disa dronë u zbuluan mbi një bazë tjetër ushtarake belge pranë kufirit gjerman, ndërsa operatorët nuk u identifikuan. Si NATO, ashtu edhe Bashkimi Evropian kanë qenë në gatishmëri të lartë pas një serie shkeljesh të hapësirës ajrore, të cilat besohet se janë kryer nga Rusia në javët e fundit.

NATO lëshoi një paralajmërim për Moskën në fund të shtatorit, duke deklaruar se do të përdorte të gjitha mjetet për t’u mbrojtur nga çdo shkelje e mëtejshme e hapësirës së saj ajrore, pas rrëzimit të dronëve rusë mbi Poloni dhe raportit të Estonisë për ndërhyrje nga avionë luftarakë rusë. Incidenti i 10 shtatorit në Poloni ishte përballja e parë e drejtpërdrejtë midis NATO-s dhe Rusisë që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës në fillim të vitit 2022.

Estonia raportoi se tre avionë luftarakë rusë MiG-31 hynë pa autorizim në hapësirën e saj ajrore për 12 minuta të premten, një akuzë e hedhur poshtë nga Kremlini. Këto incidente ngritën shqetësim në të gjithë Evropën, duke vendosur pyetje për përgatitjen e aleancës kundër agresionit rus. “Rusia nuk duhet të ketë asnjë dyshim: NATO dhe aleatët do të përdorin, në përputhje me ligjin ndërkombëtar, të gjitha mjetet e nevojshme ushtarake dhe jo-ushtarake për të mbrojtur veten dhe për të penguar çdo kërcënim,” tha aleanca në një deklaratë.

Pas shkeljes së hapësirës ajrore polake, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, njoftoi krijimin e programit Eastern Sentry, i cili synon të pengojë ndërhyrjet e mëtejshme ruse dhe të tregojë solidaritet me Poloninë.

“Ne shohim dronë që shkelin hapësirën tonë ajrore. Pavarësisht nëse ishte e qëllimshme apo jo, kjo është e papranueshme. Aleatët kanë shprehur solidaritet të plotë me Poloninë. Është thelbësore të kundërshtohet agresioni dhe të mbrohet çdo anëtar i Aleancës,” tha shefi i NATO-s.

Incidentet në Danimarkë dhe Norvegji

Më 23 shtator, kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, tha se përfshirja ruse nuk mund të përjashtohej, pasi aeroporti i Kopenhagenit u detyrua të mbyllej për disa orë pas shikimit të disa dronëve. “Kjo tregon sfidat e kohëve në të cilat jetojmë dhe për atë me të cilën shoqëria duhet të jetë e përgatitur,” tha Frederiksen.

Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, i quajti akuzat “të pabaza”. Më 22 shtator, aeroporti i Oslos në Norvegji u mbyll për tre orë pas raportimeve për dronë. Sipas qeverisë, Rusia dyshohet se ka shkelur hapësirën ajrore të Norvegjisë tri herë deri më tani këtë vit, por mbetet e paqartë nëse incidenti i së hënës ishte i qëllimshëm apo një gabim navigimi.

“Pavarësisht shkakut, kjo nuk është e pranueshme,” tha kryeministri Jonas Gahr Støre.