Japonia dhe Filipinet nënshkruajnë pakt mbrojtjeje përballë rritjes së ndikimit kinez

Japonia dhe Filipinet kanë nënshkruar një marrëveshje të re mbrojtjeje, që synon forcimin e bashkëpunimit ushtarak dhe rritjen e aftësive të përbashkëta për reagim ndaj kërcënimeve të sigurisë dhe fatkeqësive natyrore, në një kohë tensionesh në rritje me Kinën në rajonin e Indo-Paqësorit.

Marrëveshja e Blerjes dhe Shërbimit Ndërmjetës u nënshkrua në Manila nga ministri i Jashtëm japonez, Toshimitsu Motegi, dhe sekretarja e Jashtme e Filipineve, Theresa Lazaro. Gjatë ceremonisë, Japonia njoftoi gjithashtu ndihmë të re për sigurinë dhe zhvillimin ekonomik të Filipineve.

Pakti, i cili duhet të ratifikohet nga parlamenti japonez përpara se të hyjë në fuqi, lejon furnizimin pa taksa të municioneve, karburantit, ushqimit dhe pajisjeve të tjera gjatë stërvitjeve të përbashkëta ushtarake. Ai përfaqëson një nga marrëveshjet më të rëndësishme të mbrojtjes mes dy vendeve dhe synon thellimin e aleancës së tyre strategjike.

Marrëveshja vjen në një moment kur Tokio përballet me tensione të shtuara me Pekinin, veçanërisht pas deklaratave të fundit të kryeministres japoneze Sanae Takaichi, e cila paralajmëroi se një veprim i mundshëm kinez ndaj Tajvanit mund të çojë në përfshirjen e Japonisë. Si Japonia, ashtu edhe Filipinet kanë mosmarrëveshje territoriale me Kinën, përkatësisht në Detin e Kinës Lindore dhe Detin e Kinës Jugore.

Zyrtarët e të dy vendeve theksojnë se pakti do të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e reagimit ndaj fatkeqësive natyrore dhe në pjesëmarrjen në misionet paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara. Marrëveshja plotëson bashkëpunimin ushtarak ekzistues mes dy vendeve, përfshirë Marrëveshjen për Qasje Reciproke (RAA), e nënshkruar në vitin 2024, e cila lejon vendosjen e forcave të secilit vend në territorin e tjetrit për stërvitje të përbashkëta, përfshirë edhe ushtrime me armë zjarri.

Megjithatë, Tokio dhe Manila janë ende në negociata për një marrëveshje shtesë që synon rritjen e sigurisë së informacionit shumë konfidencial të mbrojtjes dhe ushtrisë që mund të ndahet mes dy vendeve.

Gjatë njoftimit të fillimit të negociatave për këtë pakt, në prill të vitit të kaluar, ish-kryeministri japonez Shigeru Ishiba dhe presidenti filipinas Ferdinand Marcos Jr. theksuan kundërshtimin e tyre ndaj çdo përpjekjeje për të ndryshuar status quo-në në mënyrë të njëanshme përmes forcës ose shtrëngimit në Detin e Kinës Lindore dhe Jugore, një referencë e qartë ndaj Kinës.

Tensionet në Detin e Kinës Jugore janë rritur nën presidencën e Marcos Jr., me përballje gjithnjë e më të shpeshta mes rojeve bregdetare kineze dhe filipinase. Kina pretendon pothuajse të gjithë këtë zonë detare strategjike, ndërsa disa vende të tjera, përfshirë Vietnamin, Malajzinë, Brunein dhe Tajvanin, kanë gjithashtu pretendime territoriale konkurruese.