Mbi pesë orë negociata në Gjenevë, Irani dhe SHBA drejt një marrëveshjeje bërthamore?

Raundi i tretë i negociatave bërthamore midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara ka përfunduar në Gjenevë, tha ministri i jashtëm i Omanit të enjten në mbrëmje.

Duke shkruar në X, Badr al-Busaidi, vendi i të cilit po ndërmjetëson bisedimet, raportoi “përparim të konsiderueshëm” në negociatat midis Teheranit dhe Uashingtonit.

“Do të rifillojmë së shpejti pas konsultimeve në kryeqytetet përkatëse. Diskutimet në nivel teknik do të zhvillohen javën e ardhshme në Vjenë. Jam mirënjohës për të gjithë të interesuarit për përpjekjet e tyre, negociatorët, IAEA-n dhe qeverinë zvicerane, mikpritësit tanë”, shtoi ai.

Pas shkëmbimit të shënimeve përmes ministrit të jashtëm të Omanit dhe shefit të mbikëqyrësit bërthamor të OKB-së, Rafael Grossi, për më shumë se tre orë, të dy palët e ndërprenë seancën rreth orës 13:30 sipas orës lokale sipas orës lokale.

Ky raund bisedimesh, i mbajtur në njërën nga ndërtesat që i përkasin Ambasadës së Omanit në qytetin zviceran, zgjati mbi pesë orë, më shumë se raundi i parë në Muscat në fillim të këtij muaji dhe raundi i dytë në Gjenevë më 17 shkurt.

Pas një pauze tre-orëshe në bisedime, të dy ekipet negociuese u mblodhën përsëri në Ambasadën e Omanit në Gjenevë për të vazhduar negociatat e tyre indirekte bërthamore.

Sipas raportimeve nga mediat  vendase, të dyja palët kërkuan të shfrytëzonin pauzën për t’u konsultuar me kryeqytetet e tyre përkatëse mbi detajet e negociatave, duke e bërë atë në mënyrë efektive raundin më të gjatë.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei, duke folur me gazetarët pas pushimit, tha se bisedimet e së enjtes u zhvilluan në një atmosferë “intensive dhe serioze”.

Baghaei tha se u zhvilluan diskutime serioze mbi çështjet që lidhen me programin bërthamor dhe lehtësimin e sanksioneve, dhe se u paraqitën “propozime të rëndësishme dhe praktike” në të dyja fushat, me të dyja palët që i vazhduan diskutimet me seriozitet.

Nga ana e tij, ministri i jashtëm i Omanit tha se të dyja palët shkëmbyen “ide krijuese dhe pozitive” gjatë bisedimeve të së enjtes, para pushimit.

Ashtu si në raundet e mëparshme të mbajtura në Muscat dhe Gjenevë, përkatësisht, delegacioni iranian u kryesua nga Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi, ndërsa delegacioni amerikan u kryesua nga i dërguari special i SHBA-së Steve Witkoff dhe dhëndri i Presidentit Donald Trump, Jared Kushner.

Ashtu si në raundet e mëparshme, një takim i drejtpërdrejtë u zhvillua gjithashtu midis Araghchi dhe Witkoff si pjesë e mirësjelljes diplomatike, raportoi agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim.

Kërkesat e SHBA-së

Raportet kontradiktore rreth propozimeve të diskutuara gjatë bisedimeve të së enjtes vazhdojnë të qarkullojnë.

Sipas Axios, kërkesat e SHBA-së përfshijnë bërjen e çdo marrëveshjeje të re të përhershme, heqjen dorë nga rezervat e uraniumit të pasuruar nga Irani dhe garantimin se nuk ka rrugë drejt prodhimit të një arme bërthamore nëse ai ruan të drejtën për pasurim.

Gazeta Wall Street Journal pretendoi se Uashingtoni ka kërkuar çmontimin e tre objekteve kryesore bërthamore në Iran dhe transferimin e uraniumit të pasuruar në Uashington.

Pala iraniane ende nuk ka komentuar mbi këto kërkesa.

Megjithatë, media shtetërore iraniane tha se Irani ka përsëritur se nuk ka plane për të ndërtuar një armë bërthamore, për të transferuar rezervat e pasuruara jashtë vendit, për të ndaluar prodhimin e karburantit bërthamor ose për të ulur pasurimin e uraniumit në zero.

Një nga kërkesat kryesore të Iranit në këto negociata është heqja e sanksioneve të SHBA-së, gjë që do të ndihmonte në lehtësimin e presionit ekonomik me të cilin përballen njerëzit në vend.

Para se të nisej për në Gjenevë, Araghchi tha se Irani do të rifillonte bisedimet në Gjenevë “me vendosmëri për të arritur një marrëveshje të drejtë dhe të barabartë në kohën më të shkurtër të mundshme”.

Ai e përshkroi atë si “një mundësi historike për të arritur një marrëveshje të pashembullt”, ndërsa pohoi gjithashtu se Irani “në asnjë rrethanë” nuk do të zhvillojë një armë bërthamore.

Bisedimet u zhvilluan në mes të një forcimi masiv të forcave ushtarake amerikane në rajonin e Gjirit Persik, si dhe stërvitjeve të Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).