Çfarë dimë deri tani për përshkallëzimin e tensioneve Pakistan-Afganistan

Pakistani ka bombarduar zona në Afganistan të premten, pasi talebanët afganë njoftuan më parë një ofensivë të madhe kundër posteve ushtarake pakistaneze pranë kufirit.

Ky është përshkallëzimi më i fundit i tensioneve midis vendeve fqinje.

Qeveria talebane e Afganistanit tha se kishte nisur një ofensivë ndaj bazave ushtarake pakistaneze pranë kufirit të enjten në mbrëmje.

Pakistani u përgjigj brenda disa orësh, duke bombarduar objektiva në kryeqytetin afgan, Kabul, dhe në provincat e Kandaharit dhe Paktikës – provinca afgane afër kufirit të saj prej 2,600 km, shkruan BBC.

Detajet ende nuk dihen dhe BBC ende nuk ka konfirmuar nëse ka viktima nga të dyja palët.

Bombardimet janë zhvillimi më i rëndësishëm në tensionet e vazhdueshme midis dy vendeve, të cilat kishin rënë dakord për një armëpushim tetorin e kaluar pas një jave përleshjesh vdekjeprurëse.

Ja çfarë dimë deri më tani.

Çfarë ndodhi brenda natës?

Detajet ende nuk janë zbuluar dhe BBC ende nuk ka arritur të verifikojë të gjitha pretendimet.

Raportet e para filluan të shfaqen të enjten, më 26 shkurt.

Një ofensivë nisi në orën 20:00 sipas kohës lokale përgjatë kufirit në provincat Nangarhar, Nuristan, Kunar, Khost, Paktia dhe Paktika, sipas deklaratave të zyrtarëve talebanë.

Pakistani u kundërpërgjigj shpejt, duke thënë se talebanët kishin “llogaritur gabim dhe kishin hapur zjarr të paprovokuar në disa vende” përtej kufirit në provincën veriperëndimore të Khyber Pakhtunkhwa, gjë që u prit me një “përgjigje të menjëhershme dhe efektive” nga forcat e sigurisë të Islamabadit.

Më pas, Pakistani nisi një seri sulmesh me bomba në Afganistan në orët e para të mëngjesit të së premtes, duke goditur objektiva në Kabul dhe në provincat kufitare.

Gazetarët e AFP-së në vendngjarje raportuan shpërthime të mëtejshme dhune pranë pikës kyçe kufitare Torkham, e cila ndodhet midis Peshawarit dhe Jalalabadit.

Zabihullah Mujahid, zëdhënësi i talebanëve afganë, publikoi – dhe më pas e fshiu – një postim në X ku thuhej se grupi kishte nisur sulme herët të premten ndaj pozicioneve ushtarake pakistaneze në Kandahar dhe Helmand, dy provinca në Afganistan.

Talebanët afganë kanë thënë se kanë kryer sulme ajrore ndaj disa objektivave brenda Pakistanit, të premten në mëngjes. Burime në qeverinë e talebanëve i thanë BBC-së se këto sulme u kryen me dronë të nisur nga Afganistani.

Ministri i Informacionit i Pakistanit, Atta Tarar, tha se Pakistani kishte penguar sulme të vogla me dronë në Abbottabad, Swabi dhe Nowshera.

Çfarë thonë vendet?

Ashtu si me raundet e mëparshme të armiqësive midis forcave pakistaneze dhe afgane, secila palë ka akuzuar tjetrën se ka sulmuar e para – dhe të dyja pretendojnë se i kanë shkaktuar humbje të rënda palës tjetër.

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, tha se forcat e vendit të tij ishin në gjendje të “shtypnin” armiqtë e saj, ndërsa ministri i mbrojtjes i kishte shpallur “luftë të hapur” talebanëve në Afganistan.

Talebanët afganë “do të hakmerren nëse sulmohemi, por nuk do të fillojmë përleshje për momentin”, tha një zëdhënës ushtarak i talebanëve për BBC-në.

Zëdhënësi kryesor i grupit, Zabihullah Mujahid, tha se ofensiva kishte vrarë “shumë” ushtarë pakistanezë dhe kishte kapur të tjerë – një pretendim i mohuar nga autoritetet pakistaneze.

Mosharraf Zaidi, zëdhënës i kryeministrit të Pakistanit, tha se 133 luftëtarë talebanë afganë ishin vrarë dhe më shumë se 200 të plagosur nga forcat pakistaneze që nga ora 22:50 GMT të enjten. Përsëri, BBC nuk ka qenë në gjendje t’i verifikojë këto shifra.

Zyrtarët e OKB-së kanë bërë thirrje për një qetësim të menjëhershëm të luftimeve, ndërsa Irani, i cili ndan kufijtë me të dy vendet, është ofruar të ndërmjetësojë.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, vuri në dukje se aktualisht ishte Ramazani, “muaji i vetëpërmbajtjes dhe forcimit të solidaritetit në botën islame”.

Kina, e cila e konsideron veten si mike si me Afganistanin ashtu edhe me Pakistanin, bëri thirrje për një armëpushim, me zëdhënësen e ministrisë së jashtme Mao Ning që i bëri thirrje atyre të “qëndrojnë të qetë dhe të ushtrojnë vetëpërmbajtje”.

Ministri i jashtëm i aleatit të Pakistanit, Arabisë Saudite, u takua me homologun e tij pakistanez për të diskutuar mënyrat për të ulur tensionet.

Pse po ndodh ky konflikt?

Sulmet ajrore vijnë pas muajsh armiqësish midis dy vendeve. Përshkallëzimi i fundit serioz i konfliktit ndodhi në tetor, pas të cilit u arrit një armëpushim i brishtë i ndërmjetësuar nga Turqia dhe Katari.

Pakistani akuzon qeverinë talebane të Afganistanit për mbështetjen e “terroristëve anti-pakistanezë”, të cilët i fajëson për kryerjen e sulmeve vetëvrasëse në Pakistan, përfshirë një të kohëve të fundit në një xhami në Islamabad.

Ky është një pretendim i kundërshtuar nga qeveria talebane, e cila ka thënë vazhdimisht se territori i Afganistanit nuk po përdoret për të kërcënuar sigurinë e vendeve të tjera.

Nga ana tjetër, ajo akuzon Pakistanin për kryerjen e sulmeve të paprovokuara në të cilat janë vrarë civilë. Pakistani thotë se synon vetëm militantët.

Më herët këtë javë, Pakistani kreu disa sulme ajrore gjatë natës në Afganistan, të cilat, sipas talebanët, lanë të vdekur të paktën 18 persona, përfshirë gra dhe fëmijë.

Të pakrahasueshëm me Pakistanin e armatosur bërthamor, analistët besojnë se nuk ka gjasa që talebanët të zhvillojnë një luftë konvencionale me Pakistanin. Megjithatë, talebanët afganë kanë përvojë të gjerë në luftën guerile.

Ajo që e bën të rëndësishëm raundin e fundit të sulmeve pakistaneze është se ato kanë synuar objektet qeveritare të talebanëve në vend të objektivave terroriste në Afganistan, tha për programin Newsday të BBC-së Michael Kugelman, një bashkëpunëtor i lartë për Azinë Jugore në Këshillin Atlantik.

“Tani po synon vetë regjimin”, tha ai.

Ndërkohë, retorika nga talebanët sugjeron se ata janë të përkushtuar për të “organizuar sulme të pamëshirshme” ndaj Pakistanit – një “situatë e pasigurt” që mund të çojë në një konflikt të vërtetë.