A është e drejta e vetos së vetë BE-së një mjet ndikimi? 

Natyra e vetë Bashkimit Evropian po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një rrezik për funksionimin e tij. Që nga mesi i vitit 2011, shtetet anëtare e kanë përdorur të drejtën e vetos 48 herë. Rasti më i fundit ishte ai i Hungarisë, e cila bllokoi një paketë ndihme financiare prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.

E drejta e vetos u jep vendeve anëtare mundësinë të bllokojnë ose vonojnë vendimmarrjen në Këshillin Evropian. Ajo që dikur konsiderohej si një mjet për mbrojtjen e sovranitetit kombëtar, sot po përdoret gjithnjë e më shpesh si një instrument presioni për të siguruar lëshime nga Brukseli.

Sipas Michal Ovádek, lektor i Institucioneve dhe Politikave Evropiane në University College London, Hungaria kryeson me 21 veto të vendosura që nga viti 2011. Polonia renditet e dyta me 7 veto, e ndjekur nga Sllovakia, Holanda, Austria dhe Greqia. Edhe vende të tjera si Qipro, Rumania dhe Bullgaria e kanë përdorur të paktën një herë këtë të drejtë.

Megjithëse unanimiteti shihet si një parim demokratik, kritikët paralajmërojnë se përdorimi i shpeshtë i vetos mund të çojë në paralizë institucionale. Në një kohë kur Bashkimi Evropian përballet me sfida të mëdha globale, nevoja për vendimmarrje të shpejtë është më e madhe se kurrë. Mosmarrëveshjet e brendshme dhe kërkesa për unanimitet rrezikojnë të dëmtojnë besueshmërinë dhe aftësinë e Evropës për veprim të përbashkët, duke sjellë kosto të konsiderueshme gjeopolitike.

Kjo situatë ka ringjallur debatin për reforma në Bruksel. Një nga opsionet e diskutuara është zëvendësimi i unanimitetit me shumicë të kualifikuar. Alternativa të tjera përfshijnë mekanizma më të fortë ligjorë dhe kompromise politike, si edhe lidhjen më të rreptë të financimeve me kushte të caktuara.

Megjithatë, çdo ndryshim në rregullat e votimit mbetet i vështirë për t’u realizuar, pasi kërkon vetë unanimitet një e drejtë nga e cila shumë shtete nuk janë të gatshme të heqin dorë./Euronews.com