FOTO/ Avionë privatë dhe çanta firmato, jeta luksoze e elitës iraniane ndërsa protestuesit vriten

Jeta luksoze dhe ekstravagante, e dokumentuar shpesh në mediat sociale, duket se përjetohet nga bijtë dhe bijat e elitës sunduese të Iranit, ndërsa mijëra iranianë të zakonshëm vriten për shkak se guxojnë të vënë në dyshim regjimin dhe të protestojnë për varfërinë në të cilën ndodhen.

Ndërsa shtypja e protestave kundër regjimit është e përgjakshme — me të paktën 5,000 të vdekur sipas autoriteteve iraniane dhe rreth 16,500 sipas organizatave të pavarura — fëmijët e klerikëve të lartë, ministrave dhe shefave të sigurisë mbeten të mbrojtur nga gjakderdhja, duke jetuar në luks, si brenda ashtu edhe jashtë vendit.

Sipas raportimeve të Daily Mail, bijtë dhe bijat e njerëzve që kontrollojnë Iranin vazhdojnë të pozojnë me çanta firmato, supermakina dhe avionë privatë. Vetëm një javë para se të shpërthenin trazirat, modelja dhe stilistja e modës Anashid Hosseini publikoi një foto në internet e veshur me një pallto të shtrenjtë kashmiri ngjyrë krem dhe duke mbajtur një çantë dore, vlera e së cilës, sipas kritikëve, tejkalon të ardhurat vjetore të shumë iranianëve.

Hosseini, e martuar me djalin e ish-ambasadorit të Iranit në Danimarkë, është bërë një simbol i teprimit të elitës, duke shkaktuar zemërim publik. Ajo është një nga “aghazadeh”-t, fëmijët e figurave të larta të regjimit që përfitojnë nga pushteti politik, korrupsioni dhe pasuria që rrjedh nga anashkalimi i sanksioneve.

Fëmijë të tjerë të elitës iraniane jetojnë jashtë vendit, drejtojnë biznese dhe zotërojnë asete që shkojnë përtej mundësive të ekonomisë iraniane. Midis tyre janë Mohammad Hossein Shamkhani dhe vëllai i tij Hassan, i njohur si “Hector”, të cilët jetojnë në Dubai dhe drejtojnë një perandori globale të transportit detar. Babai i tyre, Ali Shamkhani, është ish-kreu i sigurisë së Republikës Islamike dhe këshilltar i lartë i udhëheqësit suprem, Ajatollah Ali Khamenei.

“Stili i tyre i jetesës ka zemëruar qytetarët iranianë, veçanërisht Gjeneratën Z, kryesisht sepse ata shohin se si jetojnë këta fëmijë të pasur, pa asnjë përgjegjësi për atë që bëjnë,” tha Ella Rosenberg, bashkëpunëtore e lartë në Qendrën e Jerusalemit për Punë të Jashtme, e specializuar në Iran dhe financimin e terrorizmit. “Familjet e tyre, prindërit dhe gjyshërit e tyre sigurojnë që jeta e tyre në Iran të jetë e lehtë, plot luks,” shtoi ajo.

Të afërmit e Khameneit jetojnë në Britani dhe Francë, përfshirë nipin e tij Mahmoud Moradkhani, ndërsa nipërit dhe mbesat e themeluesit të Revolucionit Islamik, Ajatollah Khomeini, janë vendosur në Kanada. Vëllai i tij, Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, jep mësim për sigurinë kibernetike në Skoci, ndërsa fëmijët e ish-presidentit Hassan Rouhani jetojnë në Austri dhe kanë studiuar në Oksford.

Sipas një ish-ministri iranian, rreth 5,000 “aghazadeh” jetojnë në Shtetet e Bashkuara, armikun më të madh të Iranit. Një shembull i njohur i një “aghazadeh” është Sasha Sobhani, djali i një ish-ambasadori iranian në Venezuelë nën Presidentin Ahmadinejad. Ai shfaq jahtet e tij superluksoze, avionët privatë, makinat e shpejta dhe festat luksoze me gra gjysmë të zhveshura, duke provokuar zemërim publik.

Ndryshe nga shumë anëtarë të elitës që mbajnë profil të ulët, Sobhani ka provokuar vazhdimisht kritikët e tij. Pas shfaqjes së stilit të jetesës luksoze, ai është përpjekur të distancohet nga Teherani, i cili po kërkon ekstradimin e tij nga Spanja për akuza që përfshijnë drejtimin e faqeve të paligjshme të lojërave të fatit, pastrimin e parave dhe organizimin e festave rave. Ai i mohon akuzat.

Gjatë trazirave, iranianë të pasur u panë duke u zhvendosur në Turqinë fqinje për të festuar dhe për t’u shoqëruar larg dhunës. Provinca lindore e Vanit, e cila ndan një kufi malor me Iranin, është bërë një destinacion popullor, me anëtarë të elitës iraniane që mblidhen në bare dhe klube nate, ndërsa protestat u shtypën me dhunë në vendin e tyre.

Pavarësisht sanksioneve perëndimore mbi regjimin, stili i jetesës së elitës së Iranit duket i paprekur, si brenda ashtu edhe jashtë vendit. Në lagjet e pasura të Teheranit verior, si Elahiyeh, e krahasuar shpesh me Beverly Hills, makinat luksoze vazhdojnë të kalojnë pranë kafeneve të shtrenjta, butikëve të stilistëve dhe kullave moderne të apartamenteve, duke krijuar një kontrast të fortë me vështirësitë ekonomike me të cilat përballet shumica e iranianëve.

Sanksionet kanë goditur rëndë ekonominë: çmimet janë rritur ndjeshëm dhe pagat kanë rënë. Por kritikët e regjimit argumentojnë se efektet negative nuk i kanë prekur ata që janë në krye të sistemit.