Bëri kryengritje, jepet vendimin për ish-Presidentin e Koresë së Jugut! Dënohet me burgim të përjetshëm

Një gjykatë e Koresë së Jugut dënoi këtë të enjte ish-presidentin Yoon Suk Yeol me burgim të përjetshëm për shkak të dështimit të shpalljes së gjendjes ushtarake në dhjetor 2024, duke e shpallur fajtor për udhëheqjen e një kryengritjeje dhe duke e bërë atë kreun e parë të zgjedhur të shtetit në epokën demokratike të vendit që merr dënimin maksimal me burgim.

Sipas ligjit të Koresë së Jugut, akuza për udhëheqje të një kryengritjeje mbart tre dënime të mundshme, vdekje, burgim të përjetshëm me punë të detyruar ose burgim të përjetshëm pa punë.

Prokurorët kishin kërkuar dënimin me vdekje, duke argumentuar se Yoon kreu “një shkatërrim të rëndë të rendit kushtetues” duke mobilizuar trupa për të rrethuar parlamentin dhe duke u përpjekur të arrestonte kundërshtarët politikë gjatë krizës gjashtë-orëshe.

Yoon e mbajti pafajësinë e tij gjatë gjithë gjyqit, duke e karakterizuar hetimin si një “konspiracion politik”. Ai tha se shpalli gjendjen e jashtëzakonshme për të njoftuar qytetarët për atë që e përshkroi si një diktaturë parlamentare jokushtetuese nga partia Demokratike e atëhershme në opozitë.

Yoon pretendoi për mashtrim zgjedhor pa paraqitur prova dhe pretendoi se opozita kishte paralizuar qeverinë e tij përmes shkurtimeve buxhetore dhe procedurave të shkarkimit.

Ai argumentoi se kishte vendosur trupa minimale, kryesisht të paarmatosura, pa qëllim të shtypte parlamentin.

Vendimi u shpall 14 muaj pas kryengritjes, e cila ishte kërcënimi më serioz për demokracinë e Koresë së Jugut në dekada.

Akuzat rrjedhin nga ngjarjet e natës së 3 dhjetorit 2024, kur prokurorët thanë se Yoon u përpoq të përdorte forcën ushtarake për të paralizuar legjislaturën, për të arrestuar kundërshtarët politikë dhe për të marrë kontrollin e komisionit kombëtar të zgjedhjeve.

Brenda pak orësh nga shpallja e ligjit, 190 ligjvënës çanë kordonet ushtarake dhe policore për të miratuar një rezolutë emergjente që hiqte gjendjen e jashtëzakonshme. Parlamenti e shkarkoi Yoon brenda 11 ditësh dhe gjykata kushtetuese e shkarkoi atë nga detyra katër muaj më vonë.

Në janar, ish-kryeministri Han Duck-soo u dënua me 23 vjet burg në një vendim që e përshkroi përpjekjen për ligj ushtarak si një “vetë-grusht shteti” nga pushteti i zgjedhur që ishte më i rrezikshëm se kryengritjet tradicionale. Dënimi e tejkaloi shumë kërkesën e prokurorëve për 15 vjet, duke treguar gatishmërinë e gjyqësorit për të vendosur dënime të rënda.

Më 12 shkurt, ish-ministri i brendshëm Lee Sang-min u dënua me shtatë vjet burg për rolin e tij në kryengritje, duke përfshirë transmetimin e urdhrave të Yoon për të ndërprerë energjinë elektrike dhe ujin te mediat.

Ekspertët ligjorë thanë se vendimet krijuan një mjedis dënimi që e bëri dënimin më të rëndë më të mundshëm në rastin e Yoon.

Ish-presidentja Park Geun-hye u dënua fillimisht me 32 vjet burgim për korrupsion dhe vepra të lidhura me të në vitin 2018, përpara se dënimi të reduktohej në apel dhe më vonë të fshihej me një falje presidenciale në vitin 2021.

Në vitin 1996, diktatorët ushtarakë Chun Doo-hwan dhe Roh Tae-woo morën dënime me vdekje dhe 22 vjet e gjysmë burgim përkatësisht për rolet e tyre në një grusht shteti të vitit 1979 dhe masakrën pasuese në Gwangju, megjithëse këto dënime u ulën më vonë në apel dhe të dy burrat përfundimisht u falën.

Çdo president i Koresë së Jugut që ka vuajtur dënim me burg është falur përfundimisht.