Nëse zhvillohet një samit Putin-Zelensky, ku mund të mbahet ai?

Planet ambicioze për një samit dypalësh midis Volodymyr Zelensky të Ukrainës dhe Vladimir Putin të Rusisë duket se po ngecin, vetëm disa ditë pasi Donald Trump shprehu besim se një takim i tillë mund të zhvillohet brenda disa javësh.

Vendndodhjet nga Gjeneva dhe Vjena në Budapest ose Stamboll janë përmendur të gjitha si vende të mundshme. Putin dhe Zelensky nuk kanë qenë në të njëjtën dhomë që nga viti 2019, tre vjet para se Rusia të niste pushtimin e saj të plotë të Ukrainës.

Presidenti amerikan tha se kishte “filluar përgatitjet” për samitin, duke lënë të kuptohet se besonte që Putini kishte rënë dakord për këtë nëpërmjet telefonit të hënën, shkruan BBC.

Ky mund të ketë qenë një lexim optimist i bisedës.

Pothuajse menjëherë, Kremlini ndau versionin e vet, më të paqartë, të shkëmbimit. Trump dhe Putin kishin diskutuar “mundësinë e rritjes së nivelit të përfaqësuesve” – ​​tha ndihmësi Yuri Ushakov – dhe kjo mund të nënkuptojë thjesht që ministrat, në vend të të dërguarve, mund të marrin pjesë në bisedime.

Kancelari gjerman Friedrich Merz tha se një takim mund të ndodhë “brenda dy javëve të ardhshme”. Por, ai paralajmëroi, “nuk e dimë nëse presidenti rus do të ketë guximin të marrë pjesë në një samit të tillë” dhe bëri presion që Putini të “bindet”.

Trump përmendi një situatë “të vështirë” për Rusinë, nëse Putini nuk do të bashkëpunonte në procesin e paqes, por nuk pranoi të ishte më specifik.

Tani, ndërsa vorbulla diplomatike qetësohet, gjasat e një takimi midis Putinit dhe Zelensky-t duket se po zvogëlohen më tej.

Në sipërfaqe, Moska duket se është e hapur për të marrë pjesë në bisedimet dypalëshe midis dy presidentëve. Megjithatë, në realitet, parakushtet që ajo i bashkëngjit një takimi pothuajse me siguri do të rezultojnë të papranueshme për palën ukrainase.

Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov tha këtë javë se Putin ishte gati të takohej me Zelenskyn, me kusht që të zgjidheshin të gjitha “çështjet” që kërkonin shqyrtim “në nivelin më të lartë”. Kjo gjuhë e paqartë, por pa kompromis, është përdorur nga Kremlini në të kaluarën për t’i rezistuar propozimeve ukrainase për një takim dypalësh.

Javën e kaluar, i dërguari i Trump, Steve Witkoff, tha se Rusia kishte pranuar garancitë e sigurisë për Ukrainën, duke e quajtur këtë “një hap shumë të rëndësishëm”.

Por tani duket se garancitë në fjalë do të modelohen sipas atyre të propozuara për herë të parë nga Moska dhe të refuzuara nga Kievi në vitin 2022, gjë që do ta shihte Rusinë të bashkohej me një grup vendesh që ushtronin një fuqi vetoje mbi ndërhyrjen ushtarake në mbrojtje të Ukrainës.

Ky propozim do të parashikonte gjithashtu një ndalim për trupat perëndimore që të stacionoheshin në Ukrainë, duke e lënë atë në mënyrë efektive të pambrojtur në rast të një pushtimi të ri rus. Lavrov tha të enjten se çdo kuadër tjetër sigurie do të ishte “një sipërmarrje absolutisht e kotë”.

Ndërkohë, Zelensky ka thënë se çdo takim me Putinin do të duhet të ndodhë pasi aleatët e Kievit të kenë rënë dakord për garancitë e sigurisë – të cilat padyshim do të përfshinin mbështetjen e forcave perëndimore dhe do të përjashtonin Rusinë, duke e bërë atë të llojit që Moska nuk do ta pranonte kurrë.

Siç qëndrojnë gjërat, as Rusia dhe as Ukraina nuk duken të gatshme të lëvizin nga qëndrimet e tyre të kahershme – dhe secila po akuzon tjetrën për minimin e përpjekjeve për të arritur një marrëveshje paqeje.

Mundësia e një samiti Putin-Zelensky për momentin mund të duket e largët, por kjo nuk i ka ndaluar spekulimet se ku mund të zhvillohet.

Pas trazirave diplomatike që pasuan bisedimet në Shtëpinë e Bardhë, Budapesti u përmend si një vend për një takim të mundshëm dhe amerikanët u tha se ishin në favor të tij.

“Ata mund të vijnë në Hungari në çdo kohë”, tha Ministri i Jashtëm hungarez Peter Sizjjarto. “Na njoftoni një orë më parë dhe ne jemi të gatshëm të garantojmë kushte të drejta, të denja, të sigurta dhe të barabarta për të gjithë në Hungari”.

Por jo të gjithë e shohin kryeqytetin hungarez si një vend mjaftueshëm neutral. Kryeministri Viktor Orban është një nga të paktët udhëheqës evropianë që ka mbajtur lidhje me Putinin. Ai gjithashtu ka bllokuar fondet për Ukrainën dhe është zotuar të vërë veton ndaj anëtarësimit të Ukrainës në BE.

“Le të jemi të sinqertë, Budapesti nuk na mbështeti”, tha Zelensky të enjten. “Nuk po them që politika e Orbanit ishte kundër Ukrainës, por ishte kundër mbështetjes së Ukrainës”, u tha ai gazetarëve, duke shtuar se mbajtja e bisedimeve në Budapest do të ishte “sfiduese”.

Të mërkurën, kryeministri polak Donald Tusk postoi në X se ishte kundër organizimit të bisedimeve në Budapest. Qyteti ishte vendi i një samiti të vitit 1994 që rezultoi në dorëzimin e pjesës së tij të arsenalit bërthamor sovjetik nga Kievi në këmbim të garancive ruse për sigurinë. Këto garanci u bënë më vonë të pakuptimta nga aneksimi i paligjshëm i Krimesë nga Moska në vitin 2014 dhe pushtimi i plotë i saj në vitin 2022.

“Ndoshta jam supersticioz, por këtë herë do të përpiqesha të gjeja një vend tjetër”, tha me shaka Tusk.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, ngriti mundësinë që samiti të mbahet në Zvicër – një vend evropian ushtarakisht neutral me një histori të gjatë të organizimit të bisedimeve me rëndësi të lartë. Zelensky përmendi gjithashtu Vjenën, selinë e disa organizatave ndërkombëtare.

Në vitin 2023, Gjykata Ndërkombëtare Penale (GJNP) lëshoi ​​një urdhër arresti për Putinin duke pretenduar krime lufte në Ukrainë, por Zvicra dhe Austria – të dyja nënshkruese të GJNP-së – kanë thënë se do t’i japin imunitet presidentit rus nëse ai do të vinte për bisedime paqeje.

Edhe Turqia është përmendur si një opsion.

Ekziston një precedent, pasi Stambolli ka pritur tashmë tre raunde bisedimesh të drejtpërdrejta në nivel delegacioni midis Ukrainës dhe Rusisë që nga prilli, megjithëse ato nuk arritën të rezultojnë në ndonjë përparim domethënës drejt një armëpushimi përtej një marrëveshjeje për shkëmbimin e të burgosurve të luftës.

Vatikani dhe Arabia Saudite u përmendën gjithashtu nga Ukraina si vende të mundshme. Vatikani prej kohësh e ka paraqitur veten si një vend të përshtatshëm, ndërsa Arabia Saudite më parë ka ndërmjetësuar shkëmbime të të burgosurve midis Kievit dhe Moskës.

Larg diplomacisë së nivelit të lartë, lufta nuk tregon shenja qetësimi.

Të enjten, Ukraina tha se forcat e saj të armatosura kishin goditur një rafineri nafte në rajonin e Rostovit të Rusisë, i cili kufizohet me rajonet lindore të Ukrainës, Donbas.

Ndërkohë, Rusia nisi valën më të madhe të sulmeve ndaj Ukrainës prej javësh, duke vrarë një person dhe duke plagosur shumë të tjerë.

“Ende nuk ka asnjë sinjal nga Moska se ata vërtet do të angazhohen në negociata kuptimplote dhe do t’i japin fund kësaj lufte”, tha Zelensky në mediat sociale. “Nevojitet presion”./BBC