Nis votimi në Holandë, sondazhet parashikojnë fitoren e dytë të Geert Wilders

Votimi është në zhvillim në zgjedhjet parlamentare në Holandë, ku sondazhet sugjerojnë se partia e lirisë (PVV) e udhëhequr nga politikani anti-imigracion Geert Wilders mund të dalë sërish fituese, megjithëse gjasat që ajo të bëhet pjesë e qeverisë së ardhshme janë të vogla.

PVV, e cila doli befasisht e para në zgjedhjet e kaluara dhe formoi një koalicion katërpartiak konservator që zgjati vetëm rreth një vit para se të shpërbëhej, është pak përpara në sondazhe dhe parashikohet të sigurojë midis 24 dhe 28 deputetë në parlamentin prej 150 vendesh.

Megjithatë, popullariteti i kësaj partie të ekstremit të djathtë ka rënë që nga viti 2023, kur fitoi 37 vende, dhe të gjitha partitë kryesore kanë përjashtuar mundësinë e hyrjes në qeveri me Wilders, i cili e rrëzoi koalicionin e kaluar në qershor pas mosmarrëveshjeve për planet e tij radikale kundër refugjatëve.

Në përfundim të një fushate të dominuar nga çështjet e migracionit, kostot e kujdesit shëndetësor dhe kriza e rëndë e banesave në Holandë, aleanca qendër-majtë e Gjelbër të Majtë / Punëtorëve (GL/PvdA), e udhëhequr nga ish-komisioneri evropian Frans Timmermans, renditej ngushtë pas PVV-së, me parashikime për 22 deri në 26 vende.

Po ashtu pritet të performojë mirë partia liberale-progresiste D66, e cila mund të rrisë numrin e saj të vendeve gati pesëfish – në 21 deri në 25 mandate – ndërsa demokratët e krishterë të qendrës së djathtë (CDA) mund të dyfishojnë numrin e tyre të deputetëve, duke fituar midis 18 dhe 22 vende.

Anëtarët e kabinetit në largim – që u përfshinë në përçarje të brendshme dhe arritën pak rezultate – përfshijnë PVV-në, liberal-konservatorët e VVD-së, lëvizjen populiste të Fermerëve-Qytetarë (BBB) dhe kontratën e re sociale të qendrës (NSC); të gjitha këto parashikohen të humbasin vende, disa në mënyrë të ndjeshme.

Në sistemin proporcional holandez, 0.67% e votave përkthehen në një deputet. Nga 27 partitë që marrin pjesë në zgjedhje – përfshirë parti për të moshuarit, për të rinjtë, për kafshët, për të ardhurat bazë universale dhe për sportin – deri në 16 mund të hyjnë në parlament.

Kjo shkallë e lartë e fragmentimit do të thotë se asnjë parti e vetme nuk ka gjasa të sigurojë shumicën, dhe Holanda ka qenë e qeverisur nga koalicione – të përbëra, në tre qeveritë e fundit, nga katër parti – për më shumë se një shekull.

Wilders ka deklaruar se “demokracia do të jetë e vdekur” nëse PVV del partia më e madhe, por mbetet jashtë qeverisë; megjithatë kundërshtarët dhe ekspertët theksojnë se vendi i parë nuk garanton qeverisje, dhe çdo koalicion që siguron shumicë është demokratik.

Ndërsa rezultati mbetet i paparashikueshëm dhe bisedimet për koalicion mund të zgjasin me muaj, analistët thonë se pas qeverisë më ekstreme në historinë e saj të afërt, kabineti i ardhshëm holandez ka gjasa të jetë një koalicion i gjerë, i udhëhequr nga qendra e majtë ose nga e djathta e moderuar.

Qendrat e votimit, përfshirë ato në fshatin miniaturë Madurodam në Hagë dhe në shtëpinë e Anne Frank në Amsterdam, u hapën në orën 7:30 të mëngjesit (6:30 GMT) dhe do të mbyllen në orën 21:00, me daljen e parë të sondazhit të daljeve që pritet menjëherë pas mbylljes.

Pas votimit, një informateur teston mundësitë për koalicione që mund të sigurojnë shumicë në parlament. Partnerët e mundshëm më pas negociojnë një marrëveshje për katër vitet e ardhshme dhe duhet të marrin votëbesimin e parlamentit përpara se të marrin detyrën.

LEXONI GJITHASHTU:

• NATO nis stërvitjen bërthamore në Holandë, Rutte: Sinjal i qartë për çdo kundërshtar
• Java Kulturore Holandeze, vijnë në Tiranë legjendat Arie Haan dhe Ruud Krol