Një manovër diplomatike e jashtëzakonshme, Xi Jinping

Kur udhëheqësi kinez Xi Jinping organizoi paradën e tij të parë për të shënuar përvjetorin e përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, në vitin 2015, ai vendosi dy paraardhësit e tij pranë vetes një shenjë respekti dhe vazhdimësie në udhëheqje.

Dhjetë vite më pas, dhe pasi ka eliminuar opozitën e brendshme ndërsa shërben mandatin e tij të tretë të paprecedentë si president, Xi ishte i shoqëruar të mërkurën, në paradën për 80-vjetorin, nga Vladimir Putin i Rusisë dhe Kim Jong Un i Koresë së Veriut.

Udhëheqës të Partisë Komuniste të Kinës u përzien mes të ftuarve të huaj.

Parada pasoi një samit të profilit të lartë mes Xi dhe kryeministrit indian Narendra Modi gjatë takimit të fundjavës së Organizatës së Bashkëpunimit të Shangait (SCO) në Tianjin, si dhe vizitën e rrallë të Xi në Tibet muajin e kaluar.

Ky demonstrim force diplomatike, qëndrueshmërie dhe ambicie gjeopolitike ka ndihmuar në zbutjen e shqetësimeve mes disa vëzhguesve të Kinës për gjendjen shëndetësore të presidentit 72-vjeçar shqetësime të lidhura me mungesat e herëpashershme dhe mungesën e planit të pasardhësit. Sipas ekspertëve, ai ka shërbyer gjithashtu për të larguar vëmendjen e opinionit të brendshëm nga ngadalësimi ekonomik.

Gjatë ngjitjes në tribunën e Sheshit Tiananmen në Pekin, jetëgjatësia ishte në mendjet e liderëve Xi dhe Putin u kapën nga mikrofonët duke diskutuar për transplantet e organeve dhe mundësinë që njerëzit të jetojnë deri në 150 vjeç.

“Kjo javë diplomacie triumfuese për Xi-n tregon se ai vazhdon të ketë kontroll të plotë mbi politikën elitare të Partisë Komuniste,” tha Neil Thomas nga organizata Asia Society me seli në Nju Jork. I paaftë të fitojë të njëjtin legjitimitet përmes rritjes ekonomike si paraardhësit e tij, Xi është kthyer nga nacionalizmi “për të kompensuar këtë mungesë,” shtoi Thomas.

“Është një mënyrë për të larguar vëmendjen nga sfidat ekonomike dhe për t’i bërë qytetarët krenarë që janë kinezë – edhe nëse është më e vështirë të ndjesh këtë krenari në përditshmëri, mes papunësisë, rënies së çmimeve të shtëpive dhe pagave të ngrira.”

Xi e përforcoi imazhin e tij si burrë shteti me zgjedhjen e veshjes, një kostum gri në stilin e veshjeve të Mao Zedong-ut, që i përshtatej flokëve të tij të thinjur në kontrast me kostumet e zeza të homologëve dhe me kostumin e tij të zi që kishte veshur një dekadë më parë.

Numri dy i tij, kryeministri Li Qiang, roli i të cilit është zbehur brenda vendit, u ngarkua me takime relativisht dytësore me udhëheqësit e Malajzisë dhe Uzbekistanit. Takimet e profilit të lartë me Kim-in, Modi-n, presidentin turk Tayyip Erdogan dhe disa të tjerë iu deleguan Cai Qi-t, i cili drejton Sekretariatin Qendror të partisë – përgjegjës për administratën e gjerë të saj.

Në përgjigje të një kërkese për koment nga agjencia Reuters, ministria e jashtme e Kinës iu referua transkripteve të konferencave për shtyp të mbajtura lidhur me ngjarjet e fundit diplomatike, ku theksohej partneriteti i Kinës me vendet në zhvillim dhe pozicionimi i Pekinit si i përkushtuar ndaj zhvillimit paqësor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

Shumë vende që dërguan udhëheqësit e tyre në Kinë javën e kaluar janë goditur këtë vit nga tarifat tregtare të presidentit amerikan Donald Trump, përfshirë Indinë, e cila mbetet një blerëse e rëndësishme e naftës ruse, pavarësisht sanksioneve të vendosura për shkak të pushtimit të Ukrainës nga Putini.

Në një nga momentet më të paharrueshme të kësaj vale takimesh diplomatike, Modi dhe Putini u afruan për të biseduar me Xin, ndërsa mbanin duart, duke theksuar tensionet personale mes Trumpit dhe Modit, si dhe dështimin e Uashingtonit për të tërhequr Indinë historikisht të paangazhuar për të kundërshtuar Rusinë dhe Kinën.

“Në fund të fundit, një nga faktorët kryesorë që ka shtyrë këtë shfaqje uniteti në kuadër të SCO-së ka qenë politika e SHBA-së,” tha Even Pay, drejtor në firmën e këshillimit strategjik Trivium China.

Trump, i cili e quajti paradën ushtarake “të bukur” dhe “shumë, shumë mbresëlënëse”, postoi një koment thumbues në rrjetet sociale duke thënë se Kina po punon me Putinin dhe Kimin për të “kurdisur kundër Shteteve të Bashkuara të Amerikës”.

Kremlini u përgjigj se nuk ka asnjë konspiracion dhe sugjeroi se komentet e Trumpit ishin ironike.

Analistët thonë se kjo lëvizje intensive diplomatike e Xit nënvizon ambicien e Kinës për t’u paraqitur si një partner i besueshëm për vendet në zhvillim në skenën globale, duke ofruar përfitime si investime dhe madje edhe një bankë të re zhvillimi një hap madhor për Organizatën e Bashkëpunimit të Shangait (SCO), e cila është zgjeruar ndjeshëm në dekadat e fundit për të përfshirë edhe Indinë, Pakistanin dhe Iranin.

“Mesazhi i Kinës si një alternativë më e qëndrueshme dhe e besueshme ndaj Shteteve të Bashkuara po gjen jehonë në pjesë të mëdha të botës, veçanërisht në Azi, ku SHBA shihet gjithnjë e më shumë si një fuqi agresive në çështjet ndërkombëtare,” tha Eric Olander, kryeredaktor i projektit China-Global South, një agjenci kërkimore.

“Shumë vende në zhvillim dhe shtete me fuqi të mesme mund të jenë ende të pasigurta ndaj asaj që po propozon Kina me nismat e saj të reja për qeverisje dhe zhvillim, por të paktën ajo që Kina po ofron është e orientuar nga e ardhmja diçka thelbësore për ekonomitë me popullsi të re që kërkojnë mundësi më të mira punësimi,” shtoi Olander.

Xi përballet me sfida të konsiderueshme për të menaxhuar këtë koalicion të madh dhe shpeshherë të përçarë, ndërsa synon një mandat të katërt në vitin 2027, për të përforcuar trashëgiminë e tij si udhëheqësi më i fuqishëm i Kinës që nga Mao.

Pozicionet e rrënjosura të politikës së jashtme kineze përfshirë mosmarrëveshjet territoriale dhe subvencionet industriale që kanë përmbytur tregjet e huaja me eksporte të lira pritet të mbeten pika përplasjesh, sipas ekspertëve. Ndërkohë, mosbesimi i thellë i Indisë ndaj Kinës nuk do të zhduket për shkak të një takimi të shkurtër.

“Nuk është domosdoshmërisht një ndryshim madhor drejt një rendi ndërkombëtar të udhëhequr nga Kina,” tha Thomas nga Shoqata Aziatike.