Për çfarë kanë rënë dakord SHBA dhe Irani në marrëveshje dhe çfarë do të ndodhë më pas?

Kjo është ajo që kanë thënë SHBA-të dhe Irani, së bashku me ndërmjetësin Pakistan, në lidhje me atë që përfshihet në marrëveshjen paraprake që kanë shpallur për t’i dhënë fund luftës.

Si do të zbatohet marrëveshja në faza dhe çfarë ndodh më pas

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, tha se të dyja palët kishin deklaruar një fund të menjëhershëm dhe të përhershëm të të gjitha operacioneve ushtarake.

Të gjitha palët kanë thënë se memorandumi i mirëkuptimit për t’i dhënë fund luftës do të nënshkruhet në Zvicër të premten. Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, tha se memorandumi do të publikohet më pas.

Irani dhe SHBA-të kanë thënë të dy se Ngushtica e Hormuzit do të fillojë të rihapet dhe bllokada e SHBA-së ndaj porteve iraniane do të fillojë të hiqet sapo të nënshkruhet memorandumi.

Të dyja palët kanë thënë se negociatat për fusha më të vështira mosmarrëveshjeje, veçanërisht çështja bërthamore e Iranit dhe sanksionet e SHBA-së ndaj Iranit, do të zhvillohen gjatë 60 ditëve në vijim.

Ngushtica e Hormuzit dhe bllokada e porteve iraniane

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet të premten dhe se ka urdhëruar heqjen e bllokadës ndaj porteve iraniane.

Një zyrtar i lartë iranian tha se ngushtica do të rihapet “për të gjitha anijet tregtare” sapo të nënshkruhet memorandumi.

Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Fars e Iranit raportoi se sipas memorandumit, trafiku detar përmes ngushticës do të rregullohej nga Irani në koordinim me Omanin.

Programi bërthamor i Iranit

Të dyja palët kanë thënë se Irani është dakord që as nuk do të prodhojë dhe as nuk do të blejë armë bërthamore, një premtim që Teherani e ka bërë vazhdimisht për dekada të tëra.

Zyrtari i lartë iranian tha se në pritje të një marrëveshjeje përfundimtare, Irani do të ngrijë aktivitetin e tij bërthamor, duke u përmbajtur nga pasurimi i mëtejshëm i uraniumit ose zgjerimi i objekteve bërthamore.

Zyrtari i lartë iranian tha se SHBA-të kishin rënë dakord që Irani mund të hollonte rezervat e tij të uraniumit të pasuruar shumë brenda Iranit sipas një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse të ardhshme.

Trump tha të shtunën se nuk kishte urgjencë për të nxjerrë rezervat e materialit bërthamor të Iranit dhe se SHBA-të do ta merrnin atë “kur gjithçka të qetësohet”.

Trump tha se do të ketë një regjim të fortë inspektimesh për Iranin sipas çdo marrëveshjeje, por nuk dha detaje specifike.

Senatori amerikan Lindsey Graham tha se çdo marrëveshje përfundimtare mbi programin bërthamor të Iranit do të duhet të rishikohet dhe miratohet nga Kongresi.

Sanksionet dhe ndikimi financiar

Zyrtari i lartë iranian tha se SHBA-të kishin rënë dakord të mos vendosnin sanksione të reja ndaj Iranit derisa të arrihej një marrëveshje përfundimtare.

Ata shtuan se SHBA-të do të heqin dorë nga sanksionet e naftës ndaj Iranit për një periudhë të caktuar dhe se pas marrëveshjes përfundimtare të gjitha sanksionet e SHBA-së dhe OKB-së do të hiqen sipas një afati kohor të dakordësuar.

Zyrtari i lartë iranian tha se SHBA-të kishin rënë dakord të lironin 25 miliardë dollarë nga asetet e ngrira të Iranit, duke përfshirë transferimet direkte të parave të gatshme, bashkëpunimin midis vendeve rajonale dhe linjat e kreditit financiar.

Uashingtoni, në koordinim me aleatët e tij rajonalë, do të përgatisë një plan rindërtimi dhe zhvillimi për Iranin, i cili do të negociohet dhe do të miratohet me Teheranin brenda 60 ditëve, shtuan ata.

Trump tha se Iranit nuk do t’i jepen para në dorë, por se sanksionet mund të hiqen potencialisht.

Libani

Sharif tha se fundi i menjëhershëm dhe i përhershëm i të gjitha operacioneve ushtarake do të përfshinte edhe Libanin.

Sekretariati i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit tha se operacionet ushtarake do të ndalen përgjithmonë të hënën në mbrëmje, përfshirë edhe në Liban.

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, tha se sulmet izraelite kundër Libanit duhet të ndalen plotësisht dhe se SHBA-të mbajnë përgjegjësinë për zbatimin e marrëveshjes kornizë.

Ministri i Mbrojtjes i Izraelit, Israel Katz, tha se ushtria izraelite do të mbetet në zonat e sigurisë që ka pushtuar në Liban, Siri dhe Gaza dhe se kryeministri Benjamin Netanyahu ia kishte bërë të qartë këtë Trumpit.

Përpara se të shpallej memorandumi, Trump tha se do të sillte paqe në rajon, përfshirë Libanin. Ai tha se nuk duhet të ketë më sulme izraelite ndaj Libanit dhe asnjë sulm nga grupi libanez i mbështetur nga Irani, Hezbollah, ndaj Izraelit.