Politico: Trump i bën presion Evropës që të blejë armë amerikane dhe kërcënon me hakmarrje

Administrata Trump ka kërcënuar me hakmarrje nëse Bashkimi Evropian favorizon prodhuesit evropianë të armëve mbi homologët e tyre amerikanë, sipas një raporti të Politico.

Paralajmërimi, sipas raportit, u dërgua nga Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së gjatë konsultimeve përkatëse të Komisionit për të promovuar procesin e riarmatimit të Evropës.

 “Shtetet e Bashkuara kundërshtojnë fuqimisht çdo ndryshim në direktivë që do të kufizonte aftësinë e industrisë amerikane për të mbështetur ose për të marrë pjesë në prokurimin kombëtar të mbrojtjes së shteteve anëtare të BE-së”, ishte, sipas Politico, mesazhi nga Pentagoni i SHBA-së.

“Politikat mbrojtëse dhe përjashtuese që i shtyjnë me forcë kompanitë amerikane jashtë tregut — ndërsa kompanitë më të mëdha të mbrojtjes në Evropë vazhdojnë të përfitojnë shumë nga qasja në tregun e Shteteve të Bashkuara — janë taktika e gabuar”, tha Uashingtoni.

Sipas Politico-s, ky qëndrim përbën një paradoks në qasjen e SHBA-së ndaj Evropës: Ndërsa administrata Trump u ka thënë vazhdimisht evropianëve se dëshiron që ata të marrin përsipër pjesën më të madhe të mbrojtjes konvencionale të Kontinentit të Vjetër, SHBA-të nuk duan që kjo të vijë në kurriz të kompanive amerikane të mbrojtjes.

Më herët në dhjetor, Politico raportoi se Zëvendës Sekretari i Shtetit i SHBA-së Christopher Landau kishte kritikuar aleatët evropianë të NATO-s në një takim të mbyllur për përparësimin e industrive të tyre të mbrojtjes mbi furnizuesit amerikanë të armëve.

Reagimi i fortë i administratës Trump kërcënon gjithashtu të ndërlikojë çdo përpjekje më të gjerë nga Komisioni Evropian për të promovuar produktet evropiane, duke testuar njëkohësisht shkallën në të cilën vendet evropiane janë të gatshme të lëvizin për t’u bërë më të pavarura nga Shtetet e Bashkuara, të cilat janë bërë një partner gjithnjë e më i pabesueshëm në epokën Trump, shkruan Politico.

Në vitin 2026, Komisioni pritet të paraqesë përditësimin e direktivës së prokurimit publik të vitit 2009, në kuadër të përpjekjeve për të miratuar rregullin “blej produkte evropiane”, pa qenë e qartë nëse teksti i ri do të përfshijë rregulla detyruese që do të favorizojnë prodhuesit evropianë.

Pentagoni paralajmëroi se çdo veprim për të përfshirë një klauzolë të fortë “blej produkte evropiane” në legjislacionin e ardhshëm të prokurimit do të shkaktonte hakmarrje nga SHBA-ja.

“Nëse masat preferenciale evropiane zbatohen në ligjet kombëtare të prokurimit të shteteve anëtare, Shtetet e Bashkuara ka të ngjarë të rishikojnë të gjitha përjashtimet dhe përjashtimet ekzistuese të përgjithshme nga ligjet “Blej produkte amerikane” të parashikuara ose të miratuara në lidhje me [Marrëveshjet e Prokurimit të Mbrojtjes Reciproke]”, shkroi Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së, një veprim që do të thoshte se SHBA-ja do të mbyllte aksesin për kompanitë evropiane.

Rreth 19 nga 27 kryeqytetet e BE-së kanë nënshkruar marrëveshje të tilla me Uashingtonin, të cilat u lejojnë kompanive evropiane të konkurrojnë për kontrata të caktuara të Pentagonit.

“Për më tepër, çdo përjashtim i ardhshëm do të shqyrtohet rast pas rasti dhe vetëm kur konsiderohet i nevojshëm për të mbështetur kërkesat e ndërveprimit dhe standardizimit të NATO-s”, theksoi SHBA-ja.

Sipas Uashingtonit, një klauzolë “blej armë evropiane” për prokurimin kombëtar do të kufizonte lirinë e kryeqyteteve, do të dobësonte NATO-n dhe do të rrezikonte aftësinë e vendeve evropiane për të përmbushur objektivat e aftësive të aleancës të dakordësuara vitin e kaluar. Qeveria amerikane gjithashtu argumenton se kjo do të binte ndesh me angazhimet e BE-së sipas marrëveshjes tregtare SHBA-BE të nënshkruar verën e kaluar, në të cilën Komisioni Evropian u zotua të blinte më shumë armë amerikane.

“Formulimi i preferencës evropiane është përfshirë tashmë në të gjitha programet e BE-së, por përfshirja e tij në direktivë do të jetë një pikë kthese për sa i përket ndikimit në sovranitetin dhe buxhetet kombëtare të shteteve anëtare individuale”, shkroi administrata Trump.